BM Genel Sekreteri António Guterres, COP31'de mevcut iklim taahhütlerinin yüzyıl sonunda yaklaşık 2,5 derece sıcaklık artışına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenen toplantıda konuşan Guterres, "Yanan bir gezegende barış inşa edemezsiniz. İklim felaketleri insanları sürekli yeniden yoksulluğa sürüklerken yoksulluğu ortadan kaldıramazsınız" dedi.
Genel Sekreter olarak katıldığı son COP toplantısı olduğunu söyleyen Guterres, Antalya'daki son etkinliğine de değinerek görev süresindeki yaklaşık 10 yılda iklim değişikliği konusunda bilime dayanan gerçekleri dile getirmeye çalıştığını anlattı ve COP31'in dünyanın farklı bölgelerinden on binlerce kişiyi bir araya getirdiğini belirterek Birleşmiş Milletlerin küresel sorunlarla mücadelesindeki rolünü hatırlattı.
Emisyonlarda her yıl yüzde 6 azalma çağrısı
Guterres'e göre 1,5 derece sınırının aşılması artık kaçınılmaz. Aşımın küçük ve kısa süreli tutulması, sıcaklıkların mümkün olan en kısa sürede yeniden bu seviyenin altına indirilmesi gerektiğini söyledi. Bunun için önümüzdeki birkaç yıl boyunca emisyonlarda her yıl yaklaşık yüzde 6 oranında ve derhal azaltıma gidilmesi çağrısı yaptı.
İklim krizinin çevreyle sınırlı kalmadığını, kalkınmayı, barışı ve insan haklarını da etkilediğini kaydeden Guterres, felaketlerin ülkelerin borç yükünü artırdığını ve yıllar içinde elde edilen kalkınma kazanımlarını yok ettiğini söyledi. Krize en az katkıda bulunanların sonuçlardan ilk ve en ağır biçimde etkilendiğine de dikkat çekti.
Fosil yakıtlara bağımlılığın ülkeleri fiyat şoklarına ve jeopolitik istikrarsızlığa açık hâle getirdiğini belirten Guterres, "Tedarikçileri değiştirmek sorunu çözmez. Bağımlılığı azaltmak çözer" dedi. Yenilenebilir enerjideki gelişmelere rağmen bilimsel gerekliliklerle siyasi kararlar arasındaki farkın tehlikeli boyutta olduğunu, fosil yakıt lobisinin etkisiyle de yüzleşilmesi gerektiğini söyledi.
Uyum finansmanı ihtiyacın yüzde 20'sini karşılıyor
Gelişmiş ülkelerin uyum finansmanını üç katına çıkarma taahhüdünün ihtiyaç duyulan kaynağın yalnızca yüzde 20'sini karşıladığını aktaran Guterres, "Küresel finans sistemimizde yapısal bir adaletsizlik var" dedi. İklim fonlarına erişimde bürokratik engeller bulunduğunu söyleyerek, idari kapasitesi sınırlı ülkelerin kaynaklara daha etkili ulaşması için fon yöneticilerinden adım atmalarını istedi.
Ulusal ve çok taraflı kalkınma bankalarına finansmanı farklı mekanizmalarla artırma çağrısı yapan Guterres, bunun hükümetlerin bütçe açıklarını büyütmeden yapılabileceğini ifade etti. Guterres'e göre erken uyarı sistemleri girişiminde bugüne kadar 2 milyon dolar toplandı, çok sayıda proje hayata geçti. İhtiyaç duyulan kaynağın yaklaşık 6 milyon dolar olduğunu, çalışmaların 2027'den sonra da sürmesi gerektiğini ekledi.
Guterres, hiçbir ülkenin iklim değişikliğinden tek başına korunamayacağını vurgulayarak konuşmasını şu sözlerle tamamladı: "Gerçeklerle yüzleşin, bilimi takip edin, geleceği seçin ve asla vazgeçmeyin."
