Mehmet Şimşek, Antalya'daki COP31 ECA Finans Zirvesi'nde yeşil dönüşümün ekonomik istikrar için zorunlu olduğunu söyledi.
"Yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor" diyen Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, somut projelerin istihdam ve büyümeye katkı sağlaması gerektiğini belirtti. Zirve, Türk Eximbank'ın ev sahipliğinde ve Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu (UKEF) ortaklığıyla düzenlendi.
İhracatın yüzde 55'i Avrupa'ya gidiyor
Şimşek, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nı devreye soktuğunu hatırlatarak, "İhracatımızın yüzde 55'ini Avrupa'ya yapıyoruz. Kendinizi karbonsuzlaştıramazsanız ürünlerinizi de satamazsınız" sözleriyle sanayide dönüşümün ve enerjinin verimli kullanılmasının gerekliliğine işaret etti. Türkiye'nin geçmiş 20 yılda benzin ve petrol ithalatı için yaklaşık 1 trilyon dolar harcadığını, önlem alınmazsa gelecek 20 yılda da aynı miktarda harcama yapılacağını söyledi.
Gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere yönelik iklim finansmanı için gelişmiş ülkelerin 2035'e kadar 1,3 trilyon dolarlık destek sunmayı hedeflediğini aktaran Şimşek, sorunun sermaye eksikliğinden çok yatırım ortamı ve algılanan risk olduğunu kaydetti. Şimşek'in aktardığına göre, bu ülkelerde yeşil enerji projeleri gelişmiş ekonomilere göre en az iki kat pahalıya mal oluyor. Öngörülebilirlik ve bankacılık düzenlemelerinin büyük önem taşıdığını da söyledi.
Şimşek'e göre ihracat kredi kuruluşları ticari ve siyasi riskleri üstlenerek finansman maliyetlerini düşürebilir ve özel sermayeyi projelere yöneltebilir. Kamu kaynaklarının sınırlı olduğunu vurgulayan Bakan, kamunun özel sektör yatırımlarını kolaylaştırmasını ve risk paylaşmasını istedi. Ulusal eylem planı, yeni yasalar, vergi sistemi ve karbon piyasasının yatırımcılara sinyal verdiğini söyledi. Türkiye'nin 2053 yılı için belirlediği net sıfır hedefini de bu çerçevede sıraladı.
İklim projeleri için uygulama köprüsü
İklim finansmanında önceliklerin belirlenmesi ve yatırım alabilecek projelerin geliştirilmesi konularında boşluklar bulunduğunu, fizibilite, izin ve lisans süreçlerinde ise öncelikler olduğunu belirten Şimşek, bu alanlara yönelik bir İklim Uygulama Köprüsü üzerinde çalışıldığını anlattı. Köprü hayata geçirildiğinde ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmesi, yatırım ihtiyaçlarıyla finansman araçlarını ve yatırımcıları buluşturması amaçlanıyor. Şimşek, ortak finansmanın istisna değil kural hâline gelmesini ve kamu ile özel sektörün karar süreçlerinin başında bir araya gelmesini istedi.
Türk Eximbank'ın küresel tedarik zincirlerine finansmanın yanı sıra bilgi birikimi, endüstriyel tasarım ve üçüncü pazarlardaki deneyimini de sunduğunu söyleyen Şimşek, kurumun somut sonuçlar üreten çalışmalarını övdü. Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White ise ülkeler ve kurumlar arasında iş birliği çağrısı yaptı: "Umarım bu Zirve, yalnızca nelerin mümkün olduğunun konuşulduğu bir buluşma olmaz. Yeni ortaklıkların başladığı, kurumların yalnızca hedeflerini değil, anlaşmalarını da karşılaştırdığı, projelerin önündeki engellerin belirlenerek bunların nasıl kaldırılacağının birlikte ele alındığı bir platform olur." White, finansmanı vaat edilen dönüşüm ile insanların gerçekte görebileceği dönüşüm arasındaki köprü olarak niteledi.
