Veba belirtileri arasında ani başlayan yüksek ateş, titreme, ciddi halsizlik ve ağrılı şişmiş lenf bezleri bulunuyor. Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Müberra Hraloğlu, bu bulguların özellikle riskli temas veya seyahat öyküsü olan kişilerde dikkate alınması gerektiğini bildirdi.
Veba nasıl bulaşır, bubonik veba belirtileri nelerdir?
Dr. Hraloğlu, vebanın Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu zoonotik bir enfeksiyon hastalığı olduğunu belirtti. Hastalığın özellikle kemirgenler ve bu hayvanların üzerinde yaşayan pirelerle ilişkili olduğunu aktaran Hraloğlu, enfekte pire ısırığı, enfekte hayvan ya da hayvan dokularıyla doğrudan temas ve bazı durumlarda solunum salgılarının solunmasıyla bulaşabileceğini ifade etti.
En sık görülen formun bubonik veba olduğunu kaydeden Hraloğlu, bu tabloda yüksek ateş, titreme, baş ağrısı, belirgin halsizlik ve kas ağrılarının ortaya çıkabildiğini söyledi. Kasık, koltuk altı veya boyundaki lenf bezlerinde görülen ağrılı ve belirgin şişliklerin "bubo" olarak adlandırıldığını, yüksek ateşle birlikte bu bulgunun veba açısından önemli olabileceğini vurguladı.
Vebanın üç klinik formu ve tedavi süreci
Vebanın bubonik, septisemik ve pnömonik olmak üzere üç klinik tabloyla görülebildiğini belirten Hraloğlu, septisemik vebada bakterinin kan dolaşımına yayıldığını aktardı. Bu durumda yüksek ateş, ağır halsizlik, dolaşım bozukluğu, karın ağrısı ve kanama bulgularının gelişebileceğini ifade etti.
Pnömonik veba ise akciğerleri etkiliyor. Hraloğlu, bu formda ateş, öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve hızla ilerleyen zatürre tablosunun görülebileceğini; solunum yoluyla kişiden kişiye bulaşabilmesi nedeniyle ayrıca önem taşıdığını belirtti.
Yüksek ateş ve lenf bezi şişliğinde ne zaman başvurulmalı?
Vebanın uygun antibiyotiklerle tedavi edilebildiğini vurgulayan Hraloğlu, tedavide gecikmenin enfeksiyonun kan dolaşımına veya akciğerlere yayılmasına ve yaşamı tehdit eden tablolara yol açabileceği uyarısında bulundu. Tek başına ateş ya da lenf bezi şişliğinin veba tanısı koydurmayacağını; seyahat öyküsü, kemirgen veya pire teması ile riskli bölgelerde bulunma durumunun değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Riskli bölgelerde kemirgenler ve yabani hayvanlarla temastan kaçınılması, hasta veya ölü hayvanlara çıplak elle dokunulmaması ve pire ısırıklarına karşı önlem alınması gerektiğini belirten Hraloğlu, riskli temas öyküsüyle birlikte ani yüksek ateş ve ağrılı lenf bezi şişliği yaşayanların vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmasını istedi.
