İzmir'in Torbalı ilçesinde yetişen tonlarca domates, kurutulmak üzere güneşin altına serildi. Torbalı Ovası'nda başlayan hasatla birlikte ürünler, işlenip ortalama 170 TL'den İtalya, Amerika, Hollanda ve Brezilya başta olmak üzere çok sayıda ülkeye gönderiliyor.
Torbalı Ovası'nda kuru domates mesaisi
Domatesler nisan ayında ekiliyor, temmuzda hasat ediliyor ve kamyonlarla tarlaya taşındıktan sonra sabahın erken saatlerinde işçiler tarafından tek tek kesilerek beyaz örtülerin üzerine diziliyor. Müşteri talebine göre kükürtlü ya da tuzlu hazırlanan ürünler, yaklaşık 1 hafta boyunca güneş altında bekletilerek kurutuluyor.
Ovadaki 50 bin dönümlük arazide yaklaşık bin işçi çalışıyor. Kuruyan domatesler daha sonra ilçedeki fabrikalara gönderiliyor ve burada işlenerek ihracata hazır hale getiriliyor.
İhracatta İtalya ilk sırada
Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, kurutulan domateslerin dünyadaki 100 farklı ülkeye gönderildiğini söyledi. Olgun, "Torbalı'da başlayan kuru domates üretimi yavaş yavaş ülke geneline yayılmaya başladı. Nem oranı ve güneş açısı domatesin kuruması açısından oldukça önemli. İşçi kardeşlerimiz tarafından ikiye bölünen domatesler, yaklaşık 7 gün boyunca güneşin altında kalıyor. Sonra toplanıyor ve işletmelere gönderiliyor. İşletmelerde de işlenip ihraç ediliyor. Tarıma dayalı sanayinin gelişmesini istiyoruz. Çünkü önemli bir ovanın üzerindeyiz ve çok sayıda fabrikamız var. Buradaki fabrikalarımız, burada yetişen ürünleri işleyip dünyaya ihraç etsin" dedi.
Olgun, kuru domates için coğrafi işaret aldıklarını da hatırlatarak, "Literatürde artık 'Torbalı kuru domatesi' olarak geçiyor ve dünyanın her tarafında bu şekilde anılıyor. İtalyanlar kuru domatesi çok seviyor. İhracatta İtalya birinci sırada yer alıyor. Çünkü İtalyanlar bunu pizzada kullanıyor. Pizzaya tadını, lezzetini veren veya oradaki sosların temeli bizim domatesimiz. İtalyanlar özellikle bizim kuru domatesimizi tercih ediyorlar ve bu da dünyada büyük bir ilgi görüyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya'da hamburger veya sandviçlerde kullanıyorlar. Son dönemde Hollanda'dan da çok büyük talep geldi. Hollandalılar salatada kullanıyorlar. Çiftçimiz de bu durumdan memnun" ifadelerini kullandı.
Rekoltede artış, hedef 600 ton kuru domates
Üretici Kemal Saygıner ise sezona 10 gün önce başladıklarını ve geçen yıla göre hasatta yaklaşık yüzde 15'lik artış gördüklerini söyledi. Saygıner, her sabah yaklaşık 16 kamyon ve 320 kişilik ekiple saat 5'te hasada başladıklarını, ürünleri sergiye döküp tek tek ikiye böldüklerini anlattı.
Fidanların Mart ayında tarlaya dikildiğini belirten Saygıner, yağmur nedeniyle dikimde 10 günlük gecikme yaşandığını, bu gecikmenin hasada 5 gün olarak yansıdığını ifade etti. Ağustos sonu ve eylülün ilk haftasına kadar sürecek kurutma döneminde toplam 9 bin ile 10 bin ton arasında yaş domatesten yaklaşık 600 ton civarında kuru domates elde etmeyi hedeflediklerini söyledi.
