Yaz aylarında artan sıvı kaybı, böbrek taşı riskini yükseltiyor. Liv Hospital Vadi İstanbul Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Eymen Gazel, sıcak havalarda yeterli su tüketiminin önemine dikkat çekerek, böbrek taşı ağrısı ve hastaneye başvuruların yazın artabildiğini söyledi.
Yazın böbrek taşı neden artıyor?
Doç. Dr. Eymen Gazel'e göre sıcak havalarda terleme arttığı için vücut daha fazla sıvı kaybediyor. Yeterince su içilmediğinde idrar miktarı azalıyor ve yoğunlaşıyor. Bu durum, idrarda çözünmüş halde bulunan minerallerin kristalleşmesini kolaylaştırarak zaman içinde taş oluşumuna zemin hazırlıyor.
Gazel, farklı ülkelerde yapılan geniş epidemiyolojik çalışmaların da sıcak havalarda böbrek taşı ataklarının arttığını gösterdiğini belirterek, yaz aylarında yalnızca güneş yanığına veya sıcak çarpmasına değil, böbreklerin susuz kalmasına da dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
Günde ne kadar su içilmeli?
Günlük su ihtiyacının kişinin kilosuna, fiziksel aktivitesine, hava sıcaklığına ve terleme miktarına göre değiştiğini söyleyen Gazel, tek bir rakam vermenin yanıltıcı olabileceğini ifade etti. Güncel Avrupa Üroloji Birliği (EAU) kılavuzlarına göre taş hastalarında genel olarak günde yaklaşık 2,5-3 litre sıvı alımı ve 24 saatte 2,5 litrenin üzerinde idrar çıkışı hedefleniyor.
Su tüketiminde en pratik göstergelerden birinin idrarın rengi ve miktarı olduğunu belirten Gazel, açık renkli ve yeterli miktarda idrarın genellikle iyi hidrasyon anlamına geldiğini söyledi. Kalp veya böbrek yetmezliği gibi sıvı kısıtlaması gerektiren hastalığı olanların ise doktor önerisinin dışına çıkmaması gerektiğini de ekledi.
Böbrek taşı belirtileri ve tedavisi
Doç. Dr. Eymen Gazel, böbrek taşının en tipik belirtisinin belin yan tarafında başlayıp kasığa doğru yayılan, şiddetli ve dalgalar halinde gelen ağrı olduğunu belirtti. Buna bulantı, kusma ve idrarda kanın eşlik edebileceğini söyleyen Gazel, ateş, titreme, idrar yapamama ya da genel durumda hızlı bozulma varsa bunun acil değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Her böbrek taşının ameliyat gerektirmediğini vurgulayan Gazel, tedavinin taşın boyutu, yeri, tıkanıklık oluşturup oluşturmadığı ve enfeksiyon durumuna göre belirlendiğini aktardı. Küçük üreter taşlarının bir kısmı kendiliğinden düşebilirken, gerektiğinde ESWL, üreteroskopi, lazerle taş kırma ve perkütan nefrolitotomi (PCNL) gibi kapalı yöntemler uygulanabiliyor.
Gazel, yaz aylarında böbrek sağlığını korumak için susamayı beklemeden su içilmesi, tuz ve aşırı hayvansal proteinin azaltılması gerektiğini söyledi. Daha önce taş düşürenlerin ise özellikle sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini belirterek, "Yazın böbrek taşı riskini azaltmanın en ucuz, en kolay ve en etkili adımı hâlâ aynı; su içmek" dedi.
