İzmit Körfezi dip çamuru temizliğinde deniz tabanından yaklaşık 2,4 milyon metreküp çamur çıkarıldı. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, toplam 225 hektarlık alanda yürütülen projenin ikinci etabının tamamlandığını duyurdu.
Temizlik çalışmaları 2016'da başladı
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), körfezin doğu bölümündeki çamurun özelliklerini ve miktarını belirlemek için 2016'da araştırmalara başladı. İstanbul Üniversitesi ve TÜBİTAK MAM'ın 2021'de hazırladığı fizibilite raporlarında, doğu baseninde 468 hektarlık alanda, 15 metre derinliğe kadar yaklaşık 3,8 milyon metreküp çamur bulunduğu hesaplandı.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasındaki işbirliği protokolü 28 Ağustos 2022'de imzalandı. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca bütçesi onaylanan proje için İzmit'teki eski fuar alanı yakınında yaklaşık 70 dönümlük alana şantiye kuruldu. Çamur çekimi 2 Mayıs 2023'te başladı.
Gemiler ve borularla deniz tabanından alınan çamur, karadaki tesise taşınıyor; burada tarama ve susuzlaştırma işlemlerinden geçirilerek içindeki su ayrıştırılıyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin Kasım 2024'teki açıklamasında, projede toplam 3 bin 500 geotekstil tüp kullanılmasının planlandığı, o tarihe kadar 1.031 tüpte çamurun kurutulduğu bilgisi paylaşıldı.
İki etapta 225 hektar temizlendi
İlk etap, 125 hektarlık alandan yaklaşık 1,1 milyon metreküp çamurun çıkarılmasını kapsadı. Kasım 2024'teki açıklamalarda, bu çalışmalar sırasında 92 hektardan 1 milyon metreküp çamur alındığı duyuruldu. İkinci etapta ise 100 hektarlık alanda yaklaşık 1,3 milyon metreküp çamurun temizlenmesi için çalışıldı.
Belediyenin 7 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, iki etabın tamamlanmasıyla temizlenen alan yaklaşık 300 futbol sahası büyüklüğüne ulaştı. Temmuz 2026'da üçüncü etap için 247 hektarlık alanda çalışma yapılmasının planlandığı açıklanmıştı; sonraki aşamalara yönelik çalışmalar sürüyor. 2025 sonu itibarıyla 190 hektardan 1 milyon 730 bin metreküp çamur çıkarılmıştı.
Temizliğin yanı sıra deniz ekosistemindeki değişim de takip ediliyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi, temizlenen bölgelerde biyoçeşitlilik izleme çalışmaları yürütüyor. Belediyenin açıklamasına göre temizlik ve diğer çevresel uygulamalarla körfezdeki canlı popülasyonunda artış gözlendi.
Çıkarılan çamur laboratuvar çalışmalarında tuğla, briket, sıva tipi yapı malzemesi ve beton katkısı olarak denendi; seramik yapay resif üretiminde de kullanıldı. Eylül 2026'da yüzde 65'e kadar çamur içeren resifler Değirmendere'de denize indirildi. Derelere yerleştirilen bariyerler, deniz süpürgeleri ve amfibik araçlarla yürütülen temizlik faaliyetleri de belediyenin körfezdeki diğer çalışmaları arasında yer alıyor.
