Gece geç saatlerde yemek yemek, biyolojik saat, metabolizma, kan şekeri ve uyku düzenini olumsuz etkileyebiliyor. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Serap Baydur Şahin, bu alışkanlığın sirkadiyen ritmi bozarak kilo kontrolünü zorlaştırabileceğini söyledi.
Gece yemek yemek neden zararlı?
Medical Park Göztepe Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Serap Baydur Şahin, vücudun temel fonksiyonlarının sirkadiyen ritim tarafından düzenlendiğini belirterek, düzensiz ya da çok geç saatlerde yemek yemenin açlık ve tokluk sinyallerini etkileyebileceğini ifade etti. Şahin, bunun fazla yeme eğilimini artırabileceğini de vurguladı.
Metabolizmanın günün farklı saatlerinde besinlere aynı yanıtı vermediğini söyleyen Şahin, gündüz saatlerinin enerji kullanımı açısından daha avantajlı olduğunu anlattı. Gece geç saatlerde yenilen öğünlerde sindirim ve metabolizma sırasında enerji harcamasının daha düşük olabileceğini, yağların sentezi ve depolanmasının da gün içindeki sirkadiyen mekanizmalarla düzenlendiğini kaydetti.
Kilo kontrolü, diyabet riski ve uyku ilişkisi
Gece yemek yeme alışkanlığının özellikle düzenli tekrarlandığında kilo kontrolünü olumsuz etkileyebileceğini belirten Prof. Dr. Şahin, kalori alımı ile harcanan enerji arasındaki dengenin önemine dikkat çekti. Geç saatlerde tüketilen kalorilerin biyolojik saat ile beslenme ritmi arasında uyumsuzluk yaratabileceğini, bunun da uzun vadede karın bölgesindeki yağlanmayı kolaylaştırabileceğini söyledi.
İnsülin duyarlılığının sabah saatlerinde daha yüksek, gün ilerledikçe ise daha düşük olduğunu aktaran Şahin, özellikle şekerli ve karbonhidrat ağırlıklı öğünlerin gece tüketildiğinde kan şekeri ve insülin düzeylerini daha fazla yükseltebileceğini ifade etti. Düzenli gece yeme alışkanlığının insülin direnci ve Tip 2 diyabet gelişme riskine katkıda bulunabileceğini de ekledi.
Yatmadan hemen önce, özellikle büyük, yağlı veya baharatlı öğünler tüketmenin reflü ve hazımsızlık şikâyetlerini artırabileceğini söyleyen Şahin, ağır öğünlerin uykuya geçişi zorlaştırabileceğini belirtti. Yetersiz uykunun da iştahı düzenleyen hormonal mekanizmaları etkileyerek yüksek kalorili yiyeceklere yönelimi kolaylaştırabileceğini kaydetti.
Vardiyalı çalışanlar için öneriler
Vardiyalı çalışanlar için gece yemek yemenin tamamen yasaklanmasının doğru olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Şahin, öğünlerin zamanının ve içeriğinin doğru planlanması gerektiğini söyledi. Mümkünse ana öğünün vardiya başlamadan önce tüketilmesini, gece saatlerinde ise daha küçük ve hafif öğünlerin tercih edilmesini önerdi.
Akşam yemeğinin yatmadan en az 4-5 saat önce tamamlanmasının sindirim açısından daha rahat bir uykuya geçiş sağlayabileceğini belirten Şahin, gece acıkılması halinde küçük porsiyonlarda yoğurt, bir miktar kuruyemiş ya da protein ve lif içeren hafif seçeneklerin tercih edilebileceğini ifade etti. Gün içinde yeterli ve dengeli beslenmenin, yeterli uyku ve düzenli fiziksel aktiviteyle birlikte gece geç saatlerde yemek yeme alışkanlığını azaltabileceğini söyledi.
