Yüksek hava sıcaklıkları yalnızca fiziksel performansı değil, beyin sağlığını da olumsuz etkileyebiliyor. İstinye Üniversitesi Liv Hospital Bahçeşehir Nöroloji Kliniği'nden Prof. Dr. Belma Doğan Güngen, sıcak havalarda sıvı ve elektrolit kaybının beyin fonksiyonlarını bozabileceğini söyledi.
Sıcak hava beyni nasıl etkiliyor?
Prof. Dr. Güngen, yüksek sıcaklıklarda vücudun damarları genişleterek ve terlemeyi artırarak ısıyı düşürmeye çalıştığını, ancak bu süreçte ciddi sıvı ve elektrolit kaybı yaşandığını anlattı. Vücut ısısı kontrol altına alınamazsa sinir hücrelerinin biyolojik strese girebileceğini belirten Güngen, kafa karışıklığı, baş dönmesi, halsizlik ve bayılma gibi belirtilerin görülebileceğini ifade etti.
Uzman isim, müdahale edilmediğinde kalıcı beyin hasarı veya koma gelişebileceği uyarısında bulundu.
Migren, susuzluk ve uyku bozukluğu riski
Prof. Dr. Güngen'e göre sıcak havalar baş ağrısı ve migren ataklarını da artırabiliyor. Artan sıcaklığın beyin damarlarında genişlemeye yol açtığını, terlemeye bağlı sıvı kaybının da bu tabloyu tetiklediğini söyledi. Yaz aylarında uyku kalitesinin bozulmasının da migreni sıklaştırabildiğini aktardı.
Dehidratasyonun dikkat, hafıza ve öğrenme süreçlerini yavaşlattığını belirten Güngen, susuz kalan beyinde hücrelerin büzüşebildiğini ve hücreler arasındaki iletişimin zayıfladığını ifade etti. Bu durumun halk arasında "beyin sisi" olarak tanımlanan zihinsel yorgunluğa neden olabileceğini söyledi.
Kimler daha fazla risk altında?
Prof. Dr. Güngen, sıcak havaların özellikle nörolojik hastalığı bulunan kişiler için daha büyük risk oluşturduğunu vurguladı. Epilepsi hastalarında nöbet sıklığının artabileceğini, inme öyküsü bulunan kişilerde tansiyon dengesinin bozulmasının yeni bir inme riskini yükseltebileceğini söyledi.
Demans, Parkinson ve diğer nörolojik hastalıklarda ise kafa karışıklığı, huzursuzluk ve bilişsel bozulmaların daha belirgin hale gelebileceğini kaydetti. Çocuklar ve yaşlıların da sıcak havanın beyin üzerindeki etkilerine karşı daha hassas olduğu belirtildi.
Sıcak çarpmasına karşı hangi önlemler alınmalı?
Uzman, beyin sağlığını korumak için özellikle 11.00-16.00 saatleri arasında güneşe maruz kalınmaması gerektiğini söyledi. Bol su tüketilmesi, açık renkli kıyafetler ve şapka tercih edilmesi, çok sıcak ortamdan aşırı soğuk klimalı ortamlara ani geçişlerden kaçınılması gerektiğini belirtti.
Prof. Dr. Belma Doğan Güngen, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini sözlerine ekledi.
