Ağustos sıcakları, sıvı kaybı ve hareketsizlik nedeniyle pıhtı riskini artırabiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü'nden Op. Dr. Hidayet Demir, yaz aylarında pıhtıya karşı alınması gereken önlemleri anlattı.
Yaz sıcakları pıhtı oluşumunu nasıl tetikliyor?
Kan damar içinde normalin dışında pıhtılaştığında damar tıkanabiliyor. En sık bacak toplardamarlarında görülen bu durum, derin ven trombozu olarak adlandırılıyor. Oluşan pıhtının kopup akciğere ulaşması pulmoner emboliye yol açabiliyor; beyin damarlarında inme, kalp damarlarında ise kalp krizi gelişebiliyor.
Yaz aylarında aşırı terleme ile kaybedilen sıvı yerine konulmadığında kan yoğunlaşıyor ve pıhtılaşma eğilimi artıyor. Sıcak hava damarların genişlemesine, bacak toplardamarlarında kanın göllenmesine ve dolaşımın yavaşlamasına neden olabiliyor. Uzun süre hareketsiz kalmak da riski yükseltiyor.
Kimler daha yüksek risk altında?
Daha önce pıhtı geçirenler, 60 yaş üzerindeki bireyler, kanser hastaları, büyük ameliyat geçirenler, uzun süre yatağa bağımlı kalanlar, hamileler ve lohusalık dönemindeki kadınlar, obez bireyler, sigara kullananlar, diyabet ve kalp yetmezliği bulunan hastalar ile genetik pıhtılaşma bozukluğu olan kişiler yüksek risk grubunda yer alıyor.
Op. Dr. Hidayet Demir, bu gruptaki kişilerin yaz döneminde sıvı tüketimine daha fazla dikkat etmesi ve uzun süre hareketsiz kalmaması gerektiğini belirtti.
Uzun yolculuklarda ve günlük yaşamda alınacak önlemler
Dört saatin üzerindeki uçak, otobüs veya otomobil yolculukları pıhtı riskini artırabiliyor. Yolculuk sırasında her 1-2 saatte bir ayağa kalkıp kısa yürüyüşler yapmak, ayak bileği egzersizleri uygulamak, bol su içmek ve rahat kıyafetler tercih etmek riski azaltabiliyor.
Günlük yaşamda da susamayı beklemeden düzenli su içmek, her gün yürüyüş yapmak, masa başında çalışanların her saat başı ayağa kalkması ve uzun süre aynı pozisyonda kalmaması öneriliyor. Sağlıklı kilonun korunması, sigaranın bırakılması ve kronik hastalıkların düzenli takibi de önemli görülüyor.
Hangi belirtilerde doktora başvurulmalı?
Tek taraflı bacakta şişlik, ağrı, sıcaklık artışı ve kızarıklık derin ven trombozunun önemli belirtileri arasında yer alıyor. Pıhtının akciğere ulaşması halinde ani başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı ve kanlı öksürük görülebiliyor. Bu belirtiler acil müdahale gerektiriyor.
Risk grubundaki kişilerde hekim önerisiyle koruyucu kan sulandırıcı tedaviler veya basınçlı varis çorapları kullanılabiliyor. Uzmanlar, özellikle daha önce pıhtı geçiren hastaların yaz döneminde kontrollerini aksatmaması gerektiğini vurguluyor.
