TZOB eylül raporu, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkının limonda görüldüğünü ortaya koydu. Limon, üreticide 7 lira iken markette 51 lira 34 kuruşa satıldı; fark yüzde 633,4 oldu.
Üretici ve market fiyat farkında limon ilk sırada
Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre limonu yüzde 339,1 ile kuru incir, yüzde 337,8 ile havuç, yüzde 237,9 ile elma ve yüzde 228,3 ile maydanoz izledi. Limon 7,3 kat, kuru incir ve havuç 4,4 kat, elma 3,4 kat, maydanoz ise 3,3 kat fazlaya satıldı.
Üreticide 130 lira olan kuru incir markette 570 lira 77 kuruşa, 11 lira olan havuç 48 lira 16 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elma 73 lira 20 kuruşa, 7 lira 66 kuruş olan maydanoz da 25 lira 14 kuruşa ulaştı.
Markette 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde düşüş görüldü. En yüksek artış yüzde 26 ile patlıcanda yaşanırken, kırmızı mercimek yüzde 21,1, sivri biber yüzde 18,5, yeşil mercimek ve Antep fıstığı yüzde 16,4 arttı. Markette en fazla düşen ürün yüzde 39,5 ile limon oldu. Limondaki düşüşü yeşil soğan yüzde 33,4, kuru soğan yüzde 21, elma yüzde 18,3 ve mısırözü yağı yüzde 14,3 ile takip etti.
Üreticide kuru fasulye arttı, kuru incir geriledi
Üreticide 28 ürünün 16'sında artış, 11'inde düşüş yaşanırken bir üründe fiyat değişmedi. En yüksek üretici fiyat artışı yüzde 62,5 ile kuru fasulyede görüldü. Patlıcan yüzde 23,3, elma yüzde 15,5, kabak yüzde 13,1 ve yeşil mercimek yüzde 12,1 arttı.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 48 ile kuru incirde kaydedildi. Kuru inciri limon yüzde 30, patates yüzde 20,7, kuru soğan yüzde 14,1 ve kuru üzüm yüzde 13,6 ile izledi. Raporda, TARİŞ'in alım fiyatını henüz açıklamamasının kuru incir fiyatlarını 130 lira seviyelerine çektiği; limon, patates ve kuru soğanda ise hasatla artan arzın fiyatları düşürdüğü belirtildi. Patlıcan ve kabakta olumsuz hava koşulları ile tarladan seraya geçiş nedeniyle arzın azaldığı ifade edildi.
Mazot fiyatı eylülde aylık yüzde 12,8 yükseldi
Eylülde DAP gübresi yüzde 9,9, ÜRE yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 6,6, amonyum nitrat yüzde 6,3 ve amonyum sülfat yüzde 1,4 arttı. Mazot fiyatı aylık yüzde 12,8, yıllık yüzde 70,7 yükseldi. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 artarken, besi ve süt yemi son bir yılda yüzde 31,8 yükseldi.
TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, hasat döneminde çeltik ithalatının durdurulmasını ve TMO'nun alım fiyatını gecikmeden açıklamasını istedi. Bayraktar, 2025'te 998 bin 98 ton olan çeltik üretiminin 2026 yılı birinci tahminine göre yüzde 7,7 artarak 1 milyon 74 bin 810 tona ulaşmasının beklendiğini belirtti.
