Yaz sıcaklıklarının nemle birlikte artması, özellikle kronik böbrek hastaları ve diyaliz hastaları için ciddi riskler oluşturabiliyor. Aşırı terleme ve sıvı kaybı, böbreklere giden kan akımını azaltarak kreatinin ve elektrolit değerlerinde hızlı değişimlere yol açabiliyor.
Sıcak havalarda böbrekler neden daha fazla etkileniyor?
Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, Türkiye'de her 6-7 kişiden birinin kronik böbrek hastalığı riski taşıdığına dikkat çekerek sıcak havalarda yeterli sıvı alımının önemini vurguladı. Erk, "Aşırı sıcaklar ve susuzluk böbrekler üzerindeki yükü daha da artıracaktır" dedi.
Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay da, özellikle kronik böbrek hastalarında ve diyaliz hastalarında yaz aylarında aşırı terleme, yüksek sıcaklık ve susuzluğun kan değerlerinde hızlı ve belirgin değişikliklere neden olabileceğini belirtti. Alpay, terlemeyle yalnızca suyun değil, sodyum ve potasyum gibi elektrolitlerin de kaybedildiğini, yeterli sıvı alınmadığında böbreklere ulaşan kan akımının düşebildiğini söyledi.
Alpay, sıcak havalarda idrarın normalden daha koyu renkli olmasının da vücudun sıvı kaybettiğinin işaretlerinden biri olabileceğini ifade etti. Yüksek sıcaklık, aşırı terleme veya hamam ve sauna gibi yoğun ısıya maruz kalınan ortamlarda meydana gelen sıvı kaybının böbreklere giden kan akımını azaltabildiğini aktardı.
Hamam ve sauna böbrek hastaları için neden riskli?
Doç. Dr. Nadir Alpay, kreatinin yükselmesinin her zaman kalıcı böbrek hasarı anlamına gelmeyebileceğini, sıvı kaybına bağlı geçici bir değişiklik de olabileceğini söyledi. Ancak sıvı kaybı zamanında fark edilmez ve düzeltilmezse, özellikle kronik böbrek hastalarında akut böbrek hasarı gelişme veya mevcut hastalığın ilerleme riski ortaya çıkabiliyor.
Potasyum dengesindeki bozulmaların da önem taşıdığını belirten Alpay, potasyumun kanda yükselmesinin kalp ritmi açısından ciddi sorunlara yol açabileceğini vurguladı. Bu nedenle kronik böbrek hastalarının sıcak havalarda gelişigüzel şekilde aşırı su veya elektrolit tüketmesi yerine, kendi hekimlerinin önerdiği sıvı ve beslenme planını uygulaması gerektiğini ifade etti.
Yüksek sıcaklık ve yoğun terleme nedeniyle hamam ve sauna, özellikle kronik böbrek hastaları açısından dikkat edilmesi gereken ortamlar arasında bulunuyor. Alpay, sıcak havalarda susuz kalmamak, aşırı sıcak ortamlardan kaçınmak ve doktor önerilerine göre hareket etmenin büyük önem taşıdığını söyledi.
Diyaliz hastaları tatile çıkarken nelere dikkat etmeli?
Başhemşire Figen Gül de, hemodiyaliz hastalarının gerekli planlamaları yaptıkları takdirde tatile çıkabileceklerini belirtti. Gül, seyahat öncesinde gidilecek bölgede uygun bir diyaliz merkezi bulunması ve tatil tarihleri için önceden rezervasyon yaptırılması gerektiğini söyledi.
Gül ayrıca yola çıkmadan önce hastanın kendi diyaliz merkezinden gerekli tıbbi belgeleri almasının önemine dikkat çekti. Son diyaliz gününde epikriz raporunun alınması, varsa diyaliz raporlarının ve özellikle seroloji sonuçlarının yanında bulundurulmasını önerdi.
