Şah damarı darlığı, beyne giden kan akımını etkileyerek inme riskini artırabiliyor. Liv Hospital Ulus Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ahmet Özsoy, karotis arterlerdeki darlıkların uzun süre belirti vermeden ilerleyebileceği uyarısında bulundu.
Özsoy, damar hastalığı açısından risk taşıyan kişilerin düzenli değerlendirilmesinin önemine işaret ederek, erken dönemde saptanan darlıkların inme riskinin yönetiminde önemli rol oynadığını belirtti.
Şah damarı darlığı nasıl inme riski oluşturur?
Kalpten beyne kan taşıyan şah damarlarında, damar sertliğine bağlı yağ ve kolesterol içerikli plaklar zamanla birikebiliyor. Bu plaklar damarı daraltarak beyin dokusuna ulaşan kan akımını azaltabiliyor.
Özsoy, riskin yalnızca damardaki daralmadan kaynaklanmadığını belirterek, plak yüzeyinden kopan küçük parçaların kan dolaşımıyla beyin damarlarına ilerleyip tıkanıklığa yol açabileceğini söyledi. Bu durumun geçici iskemik atak veya inme ile sonuçlanabileceğini ifade etti.
Şah damarlarındaki darlıkların özellikle başlangıç aşamasında sessiz ilerleyebileceğini kaydeden Özsoy, "Şah damarları, kalpten beyne kan taşıyan temel damarlardan biridir. Bu damarlarda damar sertliğine bağlı olarak plak oluşumu ve zaman içerisinde darlık gelişebilir. Özellikle başlangıç aşamasında kişi herhangi bir şikâyet yaşamayabilir" dedi.
Hangi belirtilerde tıbbi değerlendirme gerekiyor?
Her baş dönmesi veya unutkanlığın şah damarı darlığı anlamına gelmediğini vurgulayan Özsoy, değerlendirmede hastanın öyküsü, risk faktörleri ve hekim muayenesinin birlikte ele alınması gerektiğini bildirdi.
Özsoy, ani gelişen konuşma bozukluğu, vücudun bir tarafında güçsüzlük ya da uyuşma ve görme kaybı gibi nörolojik belirtilerde vakit kaybetmeden tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti.
Yüksek tansiyon, diyabet ve sigara risk faktörü
Yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ve sigara kullanımı damar hastalıkları için önemli risk faktörleri arasında bulunuyor. Daha önce inme veya geçici iskemik atak geçiren kişilerin de şah damarları yönünden değerlendirilmesinin önem taşıdığı aktarıldı.
Şah damarlarının incelenmesinde Doppler ultrasonografi sık kullanılan yöntemler arasında yer alıyor. Özsoy, her darlıkta aynı tedavinin uygulanmadığını; darlığın derecesi, hastanın nörolojik öyküsü, genel sağlık durumu ve diğer risk faktörlerine göre takip, yaşam tarzı düzenlemesi, medikal, girişimsel veya cerrahi tedavi seçeneklerinin değerlendirilebileceğini söyledi.
Özsoy, damar hastalığı riski taşıyan kişilerin tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerini kontrol altında tutması, sigarayı bırakması ve hekim önerisi doğrultusunda gerekli kontrollerini yaptırması gerektiğini vurguladı.
