Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde ağız ve diş sağlığı kontrollerinin yapılması, çocukların okul dönemine daha rahat başlamasına yardımcı olabilir. Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı'ndan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, okul öncesi diş hekimi değerlendirmesinin ağrı, enfeksiyon, çiğneme güçlüğü ve uyku problemlerini erken fark etmeye katkı sağlayabileceğini söyledi.
Okul öncesi diş kontrolü neden önemli?
Kınıkoğlu, ağız ve diş sağlığının yalnızca çürüksüz dişlere sahip olmak anlamına gelmediğini belirterek çocuğun ağrısız uyuyabilmesi, rahatça çiğneyebilmesi, konuşabilmesi, gülümseyebilmesi ve okul yaşamına kesintisiz katılabilmesinin de önemli olduğunu ifade etti.
"Diş muayenesi doğrudan "başarı artıran" bir uygulama değil, öğrenmeyi zorlaştırabilecek sağlık sorunlarını erken ortadan kaldıran koruyucu bir adımdır. Ağrıyan bir diş, çocuğun dikkatini sürekli olarak ağrıya çeker; çocuk öğretmeni dinlemekte, okuma yaparken odaklanmakta veya sınav sırasında düşüncesini sürdürmekte zorlanabilir. Özellikle gece artan diş ağrısı uykuyu bölebilir; ertesi gün yorgunluk, huzursuzluk ve dikkat dağınıklığına yol açabilir. Ağrı ve hassasiyetin giderilmesi, çocuğun dikkatini yeniden dersine verebilmesini kolaylaştırabilir. Rahat çiğneyebilmesi ve düzenli uyuyabilmesi de okul gününü daha konforlu geçirmesine destek olur."
Hangi sorunlar kontrol edilmeli?
Çocukların herhangi bir şikâyeti olmasa bile bazı ağız ve diş problemlerinin başlangıçta belirti vermeyebileceğine dikkat çeken Kınıkoğlu, okul öncesi kontrolde aktif çürüklerin yanı sıra kırık veya hassas dişler, diş eti problemleri, yoğun plak birikimi, süt dişlerinin düşme ve daimi dişlerin sürme süreci, yeni sürmüş daimi azı dişlerinin koruyucu uygulama gereksinimi ve ortodontik aparey kullanan çocuklarda oluşabilecek sorunların değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Spor yapan çocukların da ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kınıkoğlu, travma riski bulunan durumlarda uygun ağız koruyucularının kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Tarama ile kapsamlı muayene arasındaki fark
Okullarda yapılabilecek ağız ve diş sağlığı taramalarının önemli bir farkındalık ve yönlendirme aracı olduğunu ancak kapsamlı diş hekimi muayenesinin yerine geçmediğini vurgulayan Kınıkoğlu, taramanın belirgin sorunları ve tedavi gereksinimini hızlı biçimde belirlemeye yaradığını söyledi.
Kapsamlı diş muayenesinde ise çocuğun tıbbi ve dental öyküsü, çürük riski, diş etleri ve yumuşak dokuları, dişlerin sürme durumu ve kapanışın değerlendirildiğini, gerekli görülen durumlarda radyografik incelemelerden de yararlanılabildiğini aktardı. Bu nedenle taramada bir sorun tespit edilmesinin tek başına yeterli olmadığını, ailelerin uygun bir diş hekimine yönlendirilmesi ve gerekli tedavinin planlanmasının önemli olduğunu belirtti.
Okullar açılmadan önce yapılan diş hekimi kontrolünün zamanlama açısından da avantaj sağladığını söyleyen Kınıkoğlu, tatil döneminde planlanan kontroller ve gerekli tedavilerin okul başladıktan sonra yaşanabilecek acil durumların önüne geçmeye yardımcı olabileceğini ifade etti.
"Okul başladıktan sonra ortaya çıkan şiddetli diş ağrısı, yüz bölgesinde şişlik veya enfeksiyon gibi durumlar çocuk ve aile açısından çok daha zorlayıcı olabilir. Küçük bir sorun erken dönemde fark edildiğinde çoğu zaman daha sınırlı bir müdahaleyle yönetilebilir. Bu nedenle okul hazırlıklarının içine ağız ve diş sağlığı kontrolünü de eklemek önemli" diye konuştu.
Kınıkoğlu, sağlıklı bir ağzın çocuğun ağrısız uyumasına, rahat beslenmesine, konuşmasına, gülümsemesine ve okul yaşamına daha kesintisiz katılmasına destek olduğunu belirterek, okula dönüş döneminin yalnızca çanta ve kırtasiye hazırlığı değil, koruyucu sağlık kontrollerinin de gözden geçirildiği bir dönem olması gerektiğini söyledi.
