Osteoporoz, yani kemik erimesi, kırık oluşuncaya kadar belirti vermeden ilerleyebilen ve yaşlanan nüfusla birlikte daha sık görülen önemli bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Burtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Mehmet Akif Çuhadar, erken tanı için kemik mineral yoğunluğu ölçümünün önemine dikkat çekti.
Osteoporoz neden sessiz ilerliyor?
Op. Dr. Çuhadar, kemik dokusunun yaşam boyunca sürekli yenilendiğini, ancak yaş ilerledikçe yapım ve yıkım arasındaki dengenin bozulabildiğini anlattı. Kemik kütlesinin doğumdan ergenliğe kadar geliştiğini, doruk kemik kütlesinin 20-30'lu yaşlarda korunduğunu, sonrasında ise kayıpların başladığını söyledi.
Uzman isim, kadında menopozun ve her iki cinste yaşlanmanın kemik kaybını artırdığını belirterek, bu kayıplar yapımdan fazla olduğunda osteoporozun ortaya çıktığını ifade etti. Ona göre hastalık, çoğu zaman ilk kırık yaşanana kadar fark edilmiyor.
DXA yöntemi ile kemik mineral yoğunluğu ölçümü
Çuhadar, kırık oluşmadan da osteoporoz tanısı konulabileceğini vurguladı. Riskli kişilerin belirlenmesi için iskelet sistemindeki bölgelerin kemik mineral yoğunluğu (KMY) ölçümünün yapılması gerektiğini, günümüzde bunun için önerilen yöntemin dual X-ray absorbsiyometri (DXA) olduğunu söyledi.
Dünya Sağlık Örgütü'nün de bu yöntemi temel aldığını aktaran Çuhadar, DXA ile KMY ölçümünün yalnızca tanıda değil, kırık riskini belirlemede, ilaçla tedaviye başlama kararında ve tedavi monitorizasyonunda da kullanıldığını kaydetti.
Kırık riski ve korunma yolları
Osteoporozun en önemli sonucunun kemik kırıkları olduğuna dikkat çeken Çuhadar, omurga kırıklarının vücut ve sırt ağrıları, boy kısalması, kifoz, duruş bozukluğu, solunum ve sindirim sorunları ile psikolojik etkiler yaratabileceğini söyledi. Kalça kırıklarının ise yürüme güçlüğüne, başkalarına bağımlılığa, tekerlekli sandalyeye ihtiyaç duymaya ve sosyal izolasyona yol açabileceğini ifade etti.
Op. Dr. Mehmet Akif Çuhadar, yeterli kalsiyum ve D vitamini alımının, güneş ışığından yararlanmanın ve egzersizin kemik sağlığı için şart olduğunu belirterek, yaşam süresi uzadıkça kemik sağlığının daha da önemli hale geldiğini vurguladı.
