Okula dönüş hazırlıkları sürerken okul çantası seçimi yeniden gündeme geldi. Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hikmet Uçgun, çocuğun boyu, kilosu ve fiziksel kapasitesine uygun, hafif ve iki omuzda taşınan çantaların tercih edilmesi gerektiğini söyledi.
Okul çantası seçerken nelere dikkat edilmeli?
Doç. Dr. Hikmet Uçgun, çanta seçiminde yalnızca renk, model ve dayanıklılığın değil, çocuğun vücut ölçülerine uygunluğun da dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Uçgun, vücuda uygun olmayan ya da fazla ağır çantaların uzun süre taşınmasının omuz, boyun ve sırt bölgesinde yorgunluk, hassasiyet ve ağrıya yol açabileceğini belirtti.
Uçgun, "Çocuğun fiziksel kapasitesine göre fazla ağır olan veya vücuduna uygun olmayan bir çantayı özellikle uzun süre taşımak; yürüyüş sırasında gövdenin öne doğru eğilmesine, omuzların öne gelmesine ve kasların normalden daha fazla çalışmasına neden olabilir. Bunun sonucunda omuz, boyun ve sırt bölgesinde yorgunluk, hassasiyet ve ağrı görülebilir" dedi.
Ağır çanta kalıcı omurga bozukluğu yapar mı?
Çanta ağırlığı kadar taşıma süresi ve çantanın nasıl taşındığının da önemli olduğunu söyleyen Uçgun, ailelerin gereksiz kaygıya kapılmaması gerektiğini ifade etti. Uçgun, "Ağır okul çantası çocukta mutlaka kalıcı omurga bozukluğu oluşturur" şeklindeki görüşün bilimsel olarak doğru olmadığını, mevcut araştırmaların çanta ağırlığı ile bel ağrısı arasında tek başına doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığını söyledi.
Doç. Dr. Hikmet Uçgun, çantanın ağırlığıyla birlikte çocuğun yaşı, fiziksel kapasitesi ve günlük aktivite düzeyinin de birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Çantanın mümkün olduğunca hafif olması, iki omuz askılı sırt çantalarının tercih edilmesi ve askıların geniş, destekli ve ayarlanabilir olması gerektiğini aktardı.
Çocuğun hareketi ve çanta yükü birlikte değerlendirilmeli
Uçgun, ağır kitap ve materyallerin sırta yakın bölmelere, daha hafif eşyaların ise dış bölmelere yerleştirilmesini önerdi. Çantanın alt kısmının bel seviyesinin çok aşağısına sarkmaması gerektiğini söyleyen Uçgun, göğüs veya bel kemeri bulunan modellerin yükü daha dengeli taşımaya yardımcı olabileceğini ifade etti.
Ailelere çantayı zaman zaman tartmalarını da öneren Uçgun, literatürde çanta ağırlığının çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10'u civarında tutulmasının sık kullanılan pratik bir referans olduğunu, ancak bunun kesin bir "güvenli-güvensiz" sınır olarak görülmemesi gerektiğini kaydetti.
Uçgun, çocuğun çantayı taşırken zorlanmasının, ağrı hissetmesinin veya duruşunu belirgin biçimde değiştirmesinin rakamlardan daha önemli uyarı işaretleri olduğunu söyledi. Okula yürüyen çocuklarda taşıma süresinin de önemli olduğuna dikkat çeken Uçgun, "Çocuk bu çantayı ne kadar süre taşıyor?" sorusunun da mutlaka sorulması gerektiğini belirtti.
Doç. Dr. Hikmet Uçgun, ağır çanta taşıyan çocukların okula yürümekten uzaklaştırılmasının doğru olmadığını, yürüyüşün çocuklar için değerli bir fiziksel aktivite olduğunu vurguladı. Uçgun, çözümün yürüyüşü azaltmak değil, gereksiz yükü azaltmak ve çantayı çocuğa uygun hale getirmek olduğunu söyledi.
Sağlıklı bir kas-iskelet sistemi için yalnızca okul çantasına odaklanmanın yeterli olmadığını belirten Uçgun, çocukların koşmasına, zıplamasına, tırmanmasına, bisiklete binmesine, oyun oynamasına ve farklı sporları deneyimlemesine fırsat verilmesi gerektiğini ifade etti.
Uçgun, "Hafif, çocuğun boyutlarına uygun ve iki omuzda taşınan bir çanta tercih edin; içine gerçekten o gün ihtiyaç duyulanları koyun ve çocuğunuzu hareket etmekten korumayın, hareket etmesi için fırsat oluşturun" dedi.
