Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki olası etkileri, özellikle kanser riski açısından dikkatle araştırılması gereken bir konu olarak öne çıkıyor. Liv Hospital Ulus Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Günaldı, mikroplastiklerin kanserle ilişkisine dair kesin kanıt bulunmadığını ancak araştırmaların yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Mikroplastikler kanser yapar mı?
Prof. Dr. Meral Günaldı, mikroplastiklerin farklı insan dokularında ve bazı tümör örneklerinde saptanmasının dikkat çekici olduğunu, ancak bunun tek başına kansere neden oldukları anlamına gelmediğini vurguladı. Günaldı, bugün için mikroplastik maruziyetinin insanlarda kanser görülme sıklığını doğrudan artırdığını ortaya koyan yeterli epidemiyolojik kanıt bulunmadığını belirtti.
Uzman isim, laboratuvar çalışmalarında mikroplastiklerin kronik inflamasyon, oksidatif stres, hormonal sistem ve hücre çoğalmasını düzenleyen bazı sinyal yolakları üzerindeki olası etkilerinin incelendiğini aktardı. Ayrıca akciğer, kolorektal, mide, serviks, meme, pankreas ve prostat kanserleri gibi farklı tümör dokularında mikroplastik parçacıklarının tespit edildiğini söyledi.
Bilimsel temkinlilik vurgusu
Prof. Dr. Günaldı, bu bulguların önemli olduğunu ancak laboratuvar ortamında ortaya konan mekanizmaların insanlarda doğrudan kanser nedeni olarak kabul edilebilmesi için daha kapsamlı ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. Mikroplastiklerin yüzeylerinde bazı çevresel kirleticileri taşıyabilmesinin de etkilerin daha geniş bir çerçevede değerlendirilmesini gerektirdiğini dile getirdi.
Günaldı, son yıllarda 50 yaş altındaki bazı kanser türlerinde artış görülse de bunun yalnızca mikroplastik maruziyetiyle açıklanamayacağını, obezite, hareketsiz yaşam, beslenme alışkanlıkları, alkol, sigara ve çevresel faktörlerin de etkili olduğunu söyledi. Kanserden korunmada ise sigara, tütün ürünleri ve alkolden uzak durmak, sağlıklı kiloyu korumak, düzenli fiziksel aktivite yapmak, dengeli beslenmek ve yaşa uygun taramaları ihmal etmemek gerektiğini belirtti.
Prof. Dr. Meral Günaldı, mikroplastiklerin kanserle ilişkisi konusunda toplumda gereksiz endişe oluşturulmadan bilimsel gelişmelerin takip edilmesi gerektiğini vurgulayarak, mevcut verilerin mikroplastiklerin tamamen zararsız olduğunu göstermediğini, ancak insanlarda kansere neden olduğunu kesin olarak ortaya koyan yeterli kanıt da bulunmadığını kaydetti.
