Ailesinde mide veya bağırsak kanseri öyküsü bulunan kişilerin, herhangi bir şikâyetleri olmasa bile risk değerlendirmesi yaptırması ve hekim önerisine göre takip programına alınması gerekiyor. Hayat Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Servet Yetgin, erken tanıda endoskopi ve kolonoskopinin önemine dikkat çekti.
Aile öyküsü risk değerlendirmesinde belirleyici oluyor
Op. Dr. Servet Yetgin, mide ve bağırsak kanserlerinin erken dönemde belirgin şikâyet vermeden ilerleyebildiğini belirterek, yalnızca belirtilerin ortaya çıkmasının beklenmemesi gerektiğini söyledi. Yetgin, yaş, aile öyküsü, kişisel sağlık geçmişi ve diğer risk faktörlerinin birlikte değerlendirilmesiyle uygun tarama planının oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Özellikle anne, baba veya kardeş gibi birinci derece yakınlarda mide ya da kolorektal kanser öyküsü bulunan kişilerin bu bilgiyi hekimleriyle paylaşması gerektiğini ifade eden Yetgin, aile öyküsünün kişinin mutlaka kansere yakalanacağı anlamına gelmediğini ancak risk değerlendirmesinde önemli bir veri olduğunu söyledi.
Kolonoskopi ve endoskopi neden önemli?
Kolorektal kanserlerin önemli bir bölümünün zaman içinde bağırsakta gelişen poliplerden kaynaklanabildiğini belirten Yetgin, kolonoskopinin kalın bağırsağın doğrudan değerlendirilmesine imkân verdiğini ve uygun poliplerin işlem sırasında çıkarılabildiğini anlattı. Bu nedenle kolonoskopi, yalnızca tanı için değil, korunma açısından da değer taşıyor.
Üst gastrointestinal endoskopinin yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının doğrudan görüntülenmesine olanak sağladığını söyleyen Yetgin, gerekli görülmesi halinde şüpheli alanlardan biyopsi alınarak patolojik inceleme yapılabildiğini kaydetti.
Yetgin, özellikle ailede mide kanseri öyküsü bulunan kişilerin uzun süren mide şikâyetleri, açıklanamayan kilo kaybı, yutma güçlüğü, kansızlık, dışkıda kan veya siyah renkli dışkılama gibi belirtilerde vakit kaybetmeden hekime başvurması gerektiğini ifade etti.
Hangi belirtiler ihmal edilmemeli?
Uzun süren veya tekrarlayan karın ağrısı, bağırsak alışkanlıklarında belirgin değişiklik, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kansızlık, istemsiz kilo kaybı, iştahsızlık, sürekli şişkinlik veya hazımsızlık ve yutma güçlüğü gibi yakınmaların önemsenmesi gerektiğini belirten Yetgin, bu belirtilerin tek başına kanser anlamına gelmediğini ancak aile öyküsü olan kişilerde değerlendirmeyi geciktirmemek gerektiğini söyledi.
Op. Dr. Servet Yetgin, düzenli hekim kontrolleri ve kişiye uygun tarama programlarının mide ve bağırsak kanserlerinin erken tanısında önemli avantaj sağladığını vurgulayarak, "Aile öykümüzü değiştiremeyiz ancak riskimizi bilerek hareket edebiliriz" dedi.
