Medical Park TEM Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Ali Ekinci, merdiven çıkarken nefes darlığının KOAH belirtisi olabileceği uyarısında bulundu.
Ekinci, "Geçmeyen veya tekrarlayan öksürük, balgam çıkarma, hırıltı, göğüste sıkışma hissi ve hareket sırasında nefes darlığı hastalığın belirtileri arasında yer alabiliyor" dedi. Bu yakınmaların yalnızca yaşlanmaya ya da sigara kullanımına bağlanmaması gerektiğini belirten Ekinci, şikâyetler tekrarlıyor veya artıyorsa göğüs hastalıkları uzmanına başvurulmasını önerdi.
KOAH yalnızca sigara içenlerde görülmüyor
Hava yollarında daralmaya ve akciğer dokusunda hasara yol açan KOAH, solunum kapasitesini etkileyen ve genellikle ilerleyici bir hastalık. Kronik bronşitte hava yollarının duvarları iltihaplanıp kalınlaşırken balgam üretimi artıyor. Amfizemde ise hava keseciklerinin duvarları hasar görüp esnekliğini kaybediyor. Bu değişiklikler, özellikle nefes verirken havanın akciğerlerde hapsolmasına ve hava alışverişinin azalmasına neden olabiliyor.
Sigara en önemli risk faktörlerinden biri, ancak hastalık yalnızca sigara içenlerde ortaya çıkmıyor. Pasif içicilik, iş ortamındaki toz, duman ve kimyasallar, hava kirliliği ve yetersiz havalandırılan alanlarda yakıt kullanımından kaynaklanan duman da riskler arasında. Çocukluk döneminde akciğer gelişimini etkileyen durumlar ile genetik faktörler de hastalığın ortaya çıkmasında rol oynayabiliyor.
Spirometri tanının doğrulanmasına yardımcı oluyor
Tanı için hastanın şikâyetleri ve zararlı maddelere maruz kalma öyküsünün yanı sıra solunum fonksiyon testlerinden yararlanılıyor. Spirometri, hava akımındaki kısıtlanmayı değerlendirerek KOAH tanısının doğrulanmasını sağlıyor. Uzun süre öksürük, balgam, hırıltı veya eforla nefes darlığı yaşayan ve sigara ya da başka zararlı maddelere maruz kalma öyküsü bulunan kişilerin hekim değerlendirmesiyle test yaptırması önem taşıyor.
Belirtiler bazı dönemlerde aniden kötüleşebiliyor. Alevlenme sırasında nefes darlığı ve öksürük artarken balgamın miktarı veya rengi değişebiliyor. Solunum yolu enfeksiyonlarının yanı sıra soğuk hava, duman ve hava kirliliği de şikâyetleri artırabiliyor. Olağan belirtiler belirgin biçimde ağırlaşırsa tıbbi değerlendirme, ciddi nefes darlığında ise acil sağlık desteği alınması gerekiyor.
KOAH tamamen ortadan kaldırılamasa da uygun tedaviyle belirtiler hafifletilebiliyor ve yaşam kalitesi artırılabiliyor. Hastanın durumuna göre inhaler ilaçlar, solunum rehabilitasyonu ve gerekli görülen durumlarda oksijen tedavisi uygulanabiliyor. Rehabilitasyon egzersiz, nefes yönetimi ve hastalıkla baş etme eğitimini kapsıyor. Oksijen tedavisi ise ölçümlerde kandaki oksijen düzeyi düşük çıkan ve hekim tarafından uygun bulunan hastalara veriliyor.
Ekinci, "Sigaranın bırakılması ve pasif içicilikten uzak durulması en önemli adımlar arasında yer alıyor" diye konuştu. Hekim önerisiyle grip, pnömokok ve COVID-19 aşılarının planlanması, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenme de hastalık yönetimine katkı sağlayabiliyor. Kilo kaybı veya iştahsızlık yaşayan hastaların beslenme konusunda destek alması önem taşıyor.