Mekke Ortak Savunma Anlaşması için hazırlanan uygun bulma yasa teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu'nda görüşülmeye başladı. Teklif, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'un imzasını taşıyor.
Fuat Oktay'dan bölgesel caydırıcılık vurgusu
AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay'ın başkanlık ettiği komisyonda, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan anlaşma ele alındı. Açılış konuşmasında Oktay, anlaşmayı bölgesel sahiplenme ve caydırıcılık çabasının parçası olarak nitelendirdi. "İttifakın büyümesi ve yeni üyelerin kabulü, 'çekirdek tarafların' ve dolayısıyla ülkemizin onayına, rızasına ve stratejik filtresine tabi" dedi.
Oktay, Türkiye'nin taraf olduğu savunma anlaşmalarının saldırı ya da üçüncü ülkelere karşı bloklaşma amacı taşımadığını söyledi. Mekke Anlaşması'nın başka bölge ülkelerinin katılımına açık olduğunu, ancak yeni üyelerin kabulünün çekirdek tarafların onayına bağlı bulunduğunu kaydetti. Anlaşma, tarafların bağımsızlıklarını, egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini korumak için Birleşmiş Milletler Şartı'ndan doğan meşru müdafaa haklarını kullanırken dayanışmasını ve askeri imkânlarını paylaşmasını öngörüyor. Atılacak adımların tarafların anayasal yükümlülükleri ve millî mevzuatları çerçevesinde, yetkili makamların tasarrufuyla yürütülmesi de anlaşmanın esasları arasında.
Gümrükçü: Anlaşma başka yükümlülüklerin yerine geçmiyor
Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, komisyon üyelerine anlaşmanın ayrıntılarını anlattı. 3 ülke arasındaki özel dostluk ilişkilerinin yanı sıra bölgesel güvenlik iş birliğine dayanan anlaşmanın, bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesine hukuki zemin oluşturduğunu söyledi. Gümrükçü, 10 yıllardır kriz ve ihtilaflarla karşı karşıya kalan bölgede kalıcı ve öngörülebilir istikrarın güçlendirilmesini hedefleyen bir yapıdan söz etti.
Gümrükçü, anlaşmanın savunma odaklı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını kaydetti. Uluslararası hukuka saygı gösteren bölge ülkelerinin katılımına açık metnin, kamplaşma yerine birleşmeyi öngördüğünü söyledi. "Mekke Anlaşması'nın Türkiye'nin diğer ittifaklarında veya anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını veya bunların yerine geçmediğini de belirtmek isterim" dedi. Oktay da dün Tahran'da yapılan görüşmelerin bu açıdan kıymetli olduğunu ifade etti.
