Biruni Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Safa Heybet, masa başında uzun süre hareketsiz kalmanın sağlık üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirterek, her 30 dakikada bir kısa hareket molası verilmesini önerdi.
Heybet, özellikle bilgisayar başında çalışanlar, öğrenciler, sürücüler ve ekran karşısında uzun vakit geçirenlerin gün içinde kısa süreli "mikro hareket" aralarıyla kesintisiz oturmayı bölmesi gerektiğini söyledi.
Uzun süre oturmak hangi riskleri artırıyor?
Dr. Öğr. Üyesi Safa Heybet, uzun süre hiç ara vermeden oturmanın kas-iskelet sisteminden genel fonksiyonel sağlığa kadar birçok alanı olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Boyun, sırt, bel ve kalça çevresinde kas gerginliği, dolaşımda yavaşlama, eklem hareketliliğinde azalma ve yorgunluk hissi görülebileceğini anlattı.
Heybet, PLOS Medicine'da yayımlanan ve 91 binden fazla kişinin aktivite verilerinin incelendiği araştırmaya da değinerek, uzun süre kesintisiz oturma davranışının kanser mortalitesi açısından daha yüksek riskle ilişkili olduğunu, buna karşılık uzun oturma sürelerinin hafif fiziksel aktiviteyle bölünmesinin daha olumlu sağlık sonuçlarıyla bağlantı kurulduğunu aktardı.
En doğru duruş, sürekli değişebilen duruştur
Toplumda dik oturmanın tek başına yeterli görüldüğünü ancak asıl meselenin ne kadar süre hareketsiz kalındığı olduğunu vurgulayan Heybet, "Dik oturmak önemlidir ancak asıl mesele sadece nasıl oturduğumuz değil, ne kadar süre hareketsiz kaldığımızdır. İdeal postürü korumaya çalışmak tek başına yeterli değildir. İnsan vücudu uzun süre sabit kalmak için değil, hareket etmek için tasarlanmış bir yapıya sahiptir" dedi.
Sağlıklı postürün yalnızca "dik durmak" ya da "omuzları geriye almak" olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Heybet, "En doğru duruş, saatler boyunca korunan tek bir pozisyon değildir. Vücudun ihtiyaç duydukça hareket edebildiği, kasların ve eklemlerin düzenli olarak uyarıldığı dinamik bir süreçtir" ifadelerini kullandı.
30 dakikada bir mikro hareket molası
Heybet, masa başı çalışanlara, öğrencilere, sürücülere ve uzun süre ekran karşısında kalanlara 30 dakikada bir mikro hareket molası önerdiklerini söyledi. Bu molanın iki-üç dakikalık kısa bir aradan ibaret olabileceğini belirten Heybet, ayağa kalkmak, birkaç adım atmak, omuz ve sırt bölgesini hareket ettirmek ile kalça ve bacak kaslarını aktive etmenin yeterli olacağını kaydetti.
Telefon görüşmelerinin ayakta yapılabileceğini, bilgisayar başında çalışırken belirli aralıklarla ayağa kalkmanın, ders çalışma sürelerini hareket aralarıyla bölmenin ve asansör yerine merdiveni tercih etmenin basit ama etkili yöntemler olduğunu ifade etti. Uzun araç yolculuklarında ise güvenli molalarda kısa yürüyüşler yapılabileceğini söyledi.
Heybet, kesintisiz oturmanın yalnızca bel ve boyun ağrısı meselesi olmadığını, hareket azaldıkça kasların çalışma kapasitesi, eklemlerin hareket açıklığı ve postüral kontrol mekanizmalarının da olumsuz etkilenebileceğini vurguladı.
