İzmir'in Urla ilçesindeki Liman Tepe kazılarında yaklaşık 5 bin yıllık taş kanallardan oluşan bir drenaj sistemi bulundu. Ege ve Batı Anadolu'da az rastlanan bu yapı, antik yerleşimde yağmur sularını yönlendirmek için kullanılmış olabilir.
Liman Tepe kazılarında 5 bin yıllık su sistemi
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin destek verdiği kazılarda, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi'nin yürüttüğü çalışmalarda bu yıl dikkat çekici buluntulara ulaşıldı. 35 kişilik ekip, Urla'nın 7 bin yıllık geçmişini aydınlatmak için hem karadaki antik yerleşimde hem de 2000 yılından bu yana araştırılan deniz altı limanında incelemelerini sürdürüyor.
Ankara Üniversitesi Deniz Arkeolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Liman Tepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Vasıf Şahoğlu, farklı kotlardaki teraslar arasında taşlarla oluşturulmuş kanallar tespit ettiklerini söyledi. Şahoğlu, "Taşlarla kanallar yapmışlar ve o kanalların içerisinden sular akıyor. İçme suyuyla ilgili olmayabilir. Yerleşimin ortasına doğru derinleşen bir yapı olduğu için akan yağmur sularını belli bir yere kanalize etmek amacıyla yapılmış olabileceğini düşünüyoruz. Terasların arasında taşlarla inşa edilmiş bir drenaj sistemi var. Batı Anadolu'da pek bilmediğimiz, Ege'de de çok az örneği bulunan bir sistem. Bunu daha ayrıntılı inceleyeceğiz" dedi.
Uzun evler, çömlekler ve üretim alanları
Kazılarda yaklaşık 5 bin yıllık "uzun evler" içinde de yeni veriler elde edildi. Evlerin giriş bölümünde zemine sabitlenmiş büyük çömlekler bulundu; bunların su, tahıl ya da başka ürünlerin depolanması için kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor. Çömleklerden alınacak örnekler uzmanlar tarafından incelenecek.
Şahoğlu, Liman Tepe'deki yapıların yalnızca yaşam alanı olmadığını, üretimin de sürdüğü mekanlar olduğunu vurguladı. 25 metreden uzun ve yaklaşık 5 metre genişliğindeki evlerde maden üretimi ve dokumacılığa ilişkin bulgulara ulaşıldığını belirterek, "Bir evde maden üretildiğini biliyoruz. İnsanlar orada hem yaşıyor hem madencilik yapıyor. Yanındaki evde ise tekstil üretimine ilişkin dokumacılık ağırlıkları buluyoruz. Bu nedenle bunları 'atölye-ev' olarak tanımlayabiliriz" diye konuştu.
Ege adalarıyla ticaret ve deniz altı kazıları
Liman Tepe'nin yaklaşık 4 bin 500 yıl önce de Ege'nin önemli deniz ticareti merkezlerinden biri olduğu ifade edildi. Kazılarda Kiklad Adaları'ndan geldiği belirlenen seramik örneklerine ulaşıldı. Şahoğlu, bu kapların zeytinyağı veya şarap gibi ürünlerin taşınmasında kullanılmış olabileceğini, ancak içeriklerinin kesin olarak bilinmediğini söyledi.
Yerleşimin daha eski tabakalarında ise 7 bin yıl öncesine ait Melos Adası kökenli obsidyen bulundu. Volkanik cam olan obsidyenin metal kullanımından önce kesici alet yapımında değerli olduğu belirtilirken, Liman Tepe'nin deniz aşırı bağlantılarının çok eskiye uzandığına dikkat çekildi.
Türkiye'nin ilk su altı liman kazılarının yapıldığı Liman Tepe'de, deniz altındaki çalışmalar da sürüyor. Bu yıl taşlık mendirek yapısının tarihlendirilmesine odaklanılırken, kazılarda amfora ve seramiklerin yanı sıra zeytin çekirdekleri, üzüm çekirdekleri ve fındıklar gibi organik kalıntılar da bulundu.
