Medicana Bursa Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Gülay Kaplan, KOAH'ta erken tanının hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve yaşam kalitesini korumak açısından önem taşıdığını belirtti. Kaplan, öksürük ve nefes darlığının yaşlanmaya bağlanarak göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), akciğerlerdeki hava akımının kalıcı olarak kısıtlanmasına neden olan ve zamanla ilerleyebilen bir solunum yolu hastalığı. Geçmeyen öksürük, balgam ve nefes darlığı belirtiler arasında yer alıyor.
Merdiven çıkarken çabuk yorulmak belirti olabilir
Hastalık başlangıçta fark edilmeyebilir. Kaplan, "Bu belirtileri yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirmek doğru değildir" dedi. Sabahları görülen öksürük ve balgamın ardından ilerleyen süreçte efor sırasında ortaya çıkan nefes darlığı görülebilir. Merdiven çıkarken veya günlük işleri yaparken eskisine göre daha çabuk yorulduklarını hastalar fark edebilir.
Sigara ve tütün ürünleri başlıca risk faktörleri arasında. Pasif içiciliğin yanı sıra hava kirliliği, mesleki maruziyet ve bazı genetik faktörler de hastalığın gelişiminde etkili olabilir. Maden, tekstil ve inşaat sektörlerinde toz ve kimyasal maddelere maruz kalanlar risk altında. Kapalı alanlarda odun gibi biyokütle yakıtlarının kullanılması da solunum yollarını olumsuz etkileyebilir. Kaplan, "KOAH yalnızca sigara içenlerde görülen bir hastalık olarak değerlendirilmemelidir" diye konuştu.
Spirometriyle akciğer kapasitesi ölçülüyor
KOAH tanısında spirometri olarak da bilinen solunum fonksiyon testi kullanılıyor. Kısa sürede ve ağrısız uygulanan testte hastadan cihazın ağızlığına güçlü biçimde nefes vermesi isteniyor. Ölçüm, akciğerlerin hava kapasitesini ve hava akımındaki kısıtlanmayı gösteriyor. 40 yaş üzerindeki, sigara kullanmış ya da kullanan ve uzun süredir öksürük, balgam veya nefes darlığı yaşayan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesi önem taşıyor.
KOAH'ı tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi bulunmuyor ancak uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalık kontrol altında tutulabiliyor. Sigarayı bırakmak temel adımlardan biri. Hekimin uygun gördüğü hastalarda inhaler cihazlarla kullanılan nefes açıcı ilaçlar şikâyetleri azaltmaya yardımcı oluyor. Nefes egzersizleri ve fiziksel aktivite içeren pulmoner rehabilitasyon programları hastaların günlük yaşamını kolaylaştırıyor. Grip ve zatürre aşıları da KOAH hastalarının korunmasında önemli.
Kaplan'ın uyarısı şöyle: "Nefes darlığını normalleştirmeyin, belirtilerinizi önemseyin ve zaman kaybetmeden bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurun."