Klaros Antik Kenti'nde, yaklaşık 3 bin 300 yıl önce kurulan kehanet merkezinin geçmişini ortaya çıkarmak için kazılar sürüyor. İzmir'in Menderes ilçesindeki alanda 2026 yılı çalışmaları temmuz ortasında başladı.
Klaros antik dünyanın üç büyük kehanet merkezindendi
Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Onur Zunal başkanlığındaki ekip, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin desteğiyle kazı ve belgeleme çalışmaları yürütüyor. Zunal'ın verdiği bilgiye göre MÖ 13'üncü yüzyılda kurulan Klaros, MS 4'üncü yüzyıla kadar pagan kutsal alanı ve kehanet merkezi olarak kullanıldı. Didim'deki Apollon Tapınağı ve Yunanistan'daki Delphi ile birlikte antik dünyanın üç büyük kehanet merkezinden biri olan Klaros'a Avrupa'dan ve Afrika'daki Moritanya'dan ziyaretçiler geliyordu.
Klaros'ta verilen kehanetlerden biri, İzmir'in bugünkü yerine taşınmasıyla ilişkilendiriliyor. Zunal'ın aktardığı anlatıya göre Büyük İskender, Kadifekale'de gördüğü rüyanın ardından komutanı Lysimakhos'u Klaros'a gönderdi. Kehanette, yeni kentte yaşayacak insanların eski kenttekilere göre üç, hatta dört kat daha mutlu olacağı bildirildi.
Apollon Tapınağı ve kazılarda ortaya çıkanlar
Kazı ekibi, kutsal alanın giriş yapısı propylonun doğusundaki ziyaretçi konaklama alanında ve Notion yönünde yer alan büyük bir yapıda çalışıyor. Yaklaşık 2 bin 500 metrekarelik yapının MS 1'inci ve 3'üncü yüzyıllar arasında kullanıldığı değerlendiriliyor. Günlük kullanım kapları ve sikkeler tarihlendirmeye yardımcı olurken, yapının ilk evresinin deprem nedeniyle yıkılmış olabileceği düşünülüyor.
Klaros'un merkezindeki Apollon Tapınağı'nın yapımına MÖ 300'ler civarında başlandı; inşaatın yaklaşık 450 yıl sürdüğü belirtiliyor. Tapınak 44 metre uzunluğunda ve 22 metre genişliğinde. Sütunların her biri, başlığıyla birlikte yaklaşık 75-80 ton ağırlığa ulaşıyor.
Kızılburun açıklarında batık bir gemide bulunan sütun ve başlık, Klaros'a mermerin deniz yoluyla taşındığını gösteren buluntular arasında. Kazılarda ayrıca kutsal alanın sonraki dönemlerde farklı işlevler kazandığına ilişkin izler tespit edildi. Zunal, MS 5'inci ve 7'nci yüzyıllarda bölgede yerleşim ve atölye faaliyetlerinin bulunduğunu, bir demirci atölyesinin izlerine rastlandığını aktardı.
Homeros heykelinin parçaları yıllar sonra birleştirildi
Homeros heykelinin gövdesi 1952'de, başı ise 1992'de bulundu. İki parçanın aynı heykele ait olduğu belirlenince baş ve gövde 2000'li yılların başında bir araya getirildi. Heykelin MÖ 200-180 civarında yapıldığı tahmin ediliyor. Klaros kazıları Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle sürdürülüyor; İzmir Büyükşehir Belediyesi 2016'dan bu yana çalışmalara destek veriyor.
