Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 17'nci Boğaziçi Zirvesi'nde Türkiye'nin üretim ve teknoloji hedeflerini anlattı.
Kacır'ın yapay zekâ eğitimine ilişkin sözü şöyleydi: "İlk iki yılda en az 5 milyon vatandaşımıza yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi vereceğiz." Bakan, imalat sanayisinin yıllık katma değerinin 259 milyar dolara yükseldiğini de söyledi.
İhracat 285,6 milyar dolara ulaştı
Kacır'ın verdiği bilgilere göre imalat sanayisinin yıllık katma değeri 2002'de 41 milyar dolarken bugün 259 milyar dolar. Aynı yıl 36 milyar dolar olan ürün ihracatı 285,6 milyar dolara çıktı. Türkiye, Çin'den sonra Orta Avrupa'ya uzanan kuşakta ürün ve pazar çeşitliliği bakımından en önde gelen ihracatçı ülkedir.
Ar-Ge harcamaları 1,2 milyar dolardan 25 milyar dolara, bu alandaki personel sayısı 29 binden 318 bine yükseldi. Savunma ürünlerinde geçmişte yüzde 80 olan dışa bağımlılığın yerini, ihtiyaçların yüzde 80'den fazlasının yerli ürünlerle karşılanması aldı. Türkiye insansız hava aracı üretiminde dünya lideri, kendi savaş gemisini tasarlayıp üreten 10 ülkeden biri. Geçen yıl 180 ülkeye 10 milyar doların üzerinde savunma ve havacılık ürünü satışıyla bu alanda dünyanın 11'inci büyük ihracatçısı oldu.
Kacır, Türkiye'nin uzaya bağımsız erişimini güvence altına alacak uzay limanını Somali'de inşa ettiklerini de aktardı.
Teknoloji yatırımlarına 30 milyar dolarlık hedef
Bakan, 2030'a kadar 30 milyar dolarlık devlet desteğiyle teknoloji yatırımlarını hayata geçirmeyi hedeflediklerini söyledi. HIT-30 programındaki çağrılar batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezi, yapay zekâ, endüstriyel robotik ve büyük ölçekli Ar-Ge merkezlerini kapsıyor.
Merkez Bankasının Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı için ayırdığı kaynak 750 milyar lira. Teknoloji Hamlesi Programı ise bin 126 orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünün yanı sıra 34 ham madde ile 414 teknoloji alanındaki yatırımları destekliyor.
2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı doğrultusunda 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilmesi, en az 2 bin kamu veri setinin erişime açılması hedefleniyor. Veri merkezlerinin kurulu gücünün en az 1 gigavata çıkarılması ve veri merkezi ile bulut bilişim altyapılarına özel sektörden en az 10 milyar dolar yatırım gelmesi öngörülüyor. Kacır, son bir yılda bu yönde yaklaşık 300 megavatlık yatırımın harekete geçirildiğini kaydetti.
Dört koridor için 19 yatırım alanı belirlendi
Sanayi Alanları Master Planı'nda Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak hatlarında dört yeni sanayi koridoru kurgulandı. İlk aşamada Samsun-Mersin hattındaki 15 ilde, toplam 60 bin hektarlık alanda 19 yeni yatırım bölgesi belirlendi.
Kacır, bu bölgelerin sosyal imkânlara sahip mega endüstriyel alanlar olarak tasarlandığını, döngüsel ekonomi ve yeşil üretim esas alınarak lojistik bağlantılarının da planlandığını anlattı. Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru ile Kuzey Marmara demiryolu geçişinin, Türkiye'nin ticaret ve tedarik ağlarındaki konumunu güçlendireceğini söyledi. Türkiye'nin Avrupa'nın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında bulunduğunu ve nüfusunun pek çok Avrupa ülkesinden 10-15 yaş daha genç olduğunu da ifade etti.
