İTO Başkanı Şekib Avdagiç, Oda'nın 22'nci dönemin ilk Meclis toplantısında 2027 için dört öncelik açıkladı.
Avdagiç, "2027'ye girerken ana hedefimiz dezenflasyon uğruna üretim kapasitesini aşındırmadan makroekonomik istikrarı sağlamak ve küresel dönüşümün sunduğu fırsatları yatırıma çevirmek olmalıdır" dedi. Enflasyonla mücadele, sanayide teknoloji ve verimlilik artışı, enerji bağımlılığının azaltılması ve finansal sistemin güvenilirliğinin güçlendirilmesi bu hedefin dört ayağını oluşturuyor.
Konuşmasına Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü anarak başlayan Avdagiç, Cumhuriyet'in kurucusunu "Türkiye'nin tam bağımsızlığının sembol ismi" diye niteledi ve Atatürk'ün Millî Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasından 16 yıl sonra, 10 Kasım 1938'de vefat ettiğini hatırlattı. Avdagiç, Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88'inci yıl dönümünde minnetle andı.
Sıkı finansal koşulların üretim üzerindeki etkisi belirginleşiyor
Avdagiç'e göre yüksek finansman maliyeti, üretim ve rekabet gücündeki sorunlar ile enerji ithalatından kaynaklanan dış kırılganlık ekonomi gündemindeki başlıca başlıklar. Erken ve hızlı faiz indirimi kur ve fiyatlama davranışı üzerinden dezenflasyon kazanımlarını aşındırabilir. Ancak yüksek faizin uzun sürmesi de kredi maliyetlerini, yatırım ve işletme sermayesi yükünü artırarak üretim kapasitesini zorluyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 22 Ekim'de politika faizini 100 baz puan indirip yüzde 36'ya çekti. Avdagiç, kredi büyüme sınırları sürdükçe faiz indirimlerinin etkisinin sembolik kalacağını söyledi. Reel sektörün beklentisi, KOBİ kredilerindeki büyüme sınırının artırılması değil, ilk aşamada ihracatçı firmalar için kaldırılması.
İş dünyasının çözüm önerileri arasında para politikasında güvenilirliğin korunması, kamu harcamalarında verimlilik ve mali disiplinin güçlendirilmesi de var. Kredilerin genel talep artışı yerine ihracat, teknoloji, verimlilik ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yönelmesi gerektiğini belirten Avdagiç, sanayide otomasyon, dijitalleşme, Ar-Ge, nitelikli iş gücü ve yerli ara malı üretiminin desteklenmesini istedi. Yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke yatırımlarının hızlanması, enerji verimliliği ve ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi de dış kırılganlığı azaltacak öneriler arasında.
Kur artışı enflasyonun gerisinde kaldı
2026'nın ilk 10 ayında TÜFE yüzde 27,5, Yİ-ÜFE yüzde 25,4 arttı ve iki endeksin ortalaması yüzde 26,5'e ulaştı. Aynı dönemde dolar yüzde 16,1, Euro yüzde 10,8 yükselirken kur sepetindeki artış yüzde 13,4'te kaldı. Avdagiç, "Yani kur, enflasyonun neredeyse yarısı kadar arttı" dedi.
Avdagiç, bu makasın önceki yıllarda da oluştuğunu söyledi. 2024'ün ilk 10 ayında fiyatlardaki ortalama artış yüzde 33,5, kur sepetindeki yükseliş yüzde 14,4 oldu ve arada 19 puan fark oluştu. 2025'te Euro parite etkisiyle yüzde 33'e yakın artarken dolar yüzde 18,8'de kaldı ve sepet ortalaması, yüzde 27,2'lik enflasyon ortalamasının altında gerçekleşti.
Avdagiç, maliyetlerin Türk lirası cinsinden kurdan hızlı artmasının üretimi döviz cinsinden her yıl daha pahalı hale getirdiğini ve dış pazarlardaki rekabet gücünü korumak için kur ile enflasyon arasında denge kurulması gerektiğini söyledi. Hizmet ihracatı 2025'te 124,9 milyar dolara yükselirken 2026 Ekim itibarıyla yıllıklandırılmış tutar 127,4 milyar dolara çıktı.
