Genç yaşta görülen ani kalp ölümleri, son yıllarda toplumda endişeyi artırırken Kardiyoloji Uzmanı Dr. Gülay Özkeçeci, kalp hastalıklarının yalnızca ileri yaşlarda görülmediğine dikkat çekti.
Genç yaşta ani kalp ölümü neden yaşanıyor?
Nev Sağlık Grubu Kardiyoloji Bölümü Uzm. Dr. Gülay Özkeçeci, ani kalp ölümünün tıbbi olarak; tanık olunan vakalarda belirtilerin başlamasından itibaren 1 saat içinde, tanık olunmayan durumlarda ise kişinin hayatta son görülmesinden sonraki 24 saat içinde meydana gelen kalp kaynaklı doğal ölüm olarak tanımlandığını söyledi.
Özkeçeci'ye göre bu durum her yaşta görülebilse de sıklığı yaş ilerledikçe artıyor. Bebeklik ve çocukluk döneminde 100 bin kişide yaklaşık 1 vaka görülürken, orta yaş grubunda bu oran 100 bin kişide 50 vakaya, 80'li yaşlarda ise 100 bin kişide 200 vakaya kadar çıkıyor.
Belirtiler ve risk faktörleri neler?
40 yaşın üzerindeki bireylerde ani kalp ölümünün en sık nedeninin kalp krizi ve kalp damar hastalıkları olduğunu belirten Özkeçeci, genç yaşta görülen ölümlerin arkasında ise çoğunlukla ritim bozukluklarının bulunduğunu ifade etti. Bu ölümcül ritim bozukluklarının kaynağında ise genellikle genetik geçişli kalp hastalıkları yer alıyor.
Uzman, yapısal bozuklukların kalbin içinde ya da kalpten çıkarken kan akışını bozabildiğini, yapısal olmayan hastalıkların ise kalbin elektriksel sistemindeki kusurlardan kaynaklandığını anlattı. Bu durumun kararsız ve tehlikeli ritim bozukluklarına yol açabileceğini söyledi.
Ani kalp ölümünün yalnızca genetik nedenlerle ortaya çıkmadığını vurgulayan Özkeçeci, dışarıdan alınan bazı hormonlar, ilaçlar ve suistimal edilen maddelerin de riski artırabileceğini belirtti. Performans artırma veya kas kütlesini artırma amacıyla yüksek dozda ya da uzun süreli anabolik androjenik steroid kullanımının kalp kasında kalınlaşmaya yol açarak ani kalp ölümüne neden olabileceğini kaydetti.
Altta yatan kalp hastalığı bulunan kişilerde sinir sistemini uyaran ilaçlar, ritim bozukluğu ilaçları, bazı antibiyotikler, antipsikotikler, antidepresanlar, anestezik maddeler, alkol ve kokain kullanımının da risk faktörleri arasında yer aldığını söyledi.
Hangi belirtilerde doktora başvurulmalı?
Uzm. Dr. Gülay Özkeçeci, spor veya koşu gibi efor gerektiren aktiviteler sırasında ya da ani heyecan ve korku anlarında yaşanan açıklanamayan bayılmalar, göğüste sebepsiz sıkışma ve baskı hissi, aniden başlayan çarpıntılar ve nedensiz göz kararmalarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Aile geçmişinin önemine de değinen Özkeçeci, özellikle 50 yaşın altında nedeni açıklanamayan ani ölüm, erken yaşta kalp krizi, boğulma veya bayılmaya bağlı olabilecek açıklanamayan trafik kazası öyküsü bulunan gençlerin birinci derece risk altında olduğunu söyledi.
Risk grubundaki kişiler için Elektrokardiyografi (EKG), Ekokardiyografi (EKO) ve gerekli durumlarda genetik tarama testlerinin hayat kurtarıcı olabileceğini belirten Özkeçeci, profesyonel ya da amatör olarak spora başlayacak her gencin ve yoğun efor sarf eden bireylerin mutlaka rutin kardiyoloji kontrolünden geçmesi gerektiğini vurguladı.
Toplumda temel yaşam desteği eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyleyen Özkeçeci, gençlerde ani kalp ölümlerini önlemenin en güçlü yolunun belirtileri tanımak, genetik mirası bilmek ve kalbi modern tıbbın koruyucu şemsiyesi altına almak olduğunu ifade etti.
