Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail'in Suriye'nin güneyine yönelik saldırılarını durdurmasını istedi. Fidan, "Bir ülkenin güvenliği, komşularının istikrarsızlığı üzerine inşa edilemez" dedi.
Fidan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile Bakanlık'ta yaptığı görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu. Görüşmeye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Suriye Savunma Bakanı Tümgeneral Murhef Ebu Kasra da katıldı. Fidan'a göre, İsrail'in saldırıları bölgesel güvenlik ve bağlantısallık için tehdit oluşturuyor ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması temelinde güvenlik düzenlemesi kurulması gerekiyor.

İki ülke arasındaki iş birliğinin sağlık, eğitim ve ulaşım alanlarında geliştiğini belirten Fidan, Şam Kalp Hastanesinin Suriye halkına hizmet vermeye başladığını, Şam Uluslararası Recep Tayyip Erdoğan Türk Okulunun geçtiğimiz ay eğitim öğretime açıldığını aktardı. Türkiye-Suriye Üniversitesinin Şam'da kurulması konusunda da mutabakata varıldı. Şam ve Halep havalimanlarına kurulan seyrüsefer güvenlik sistemleriyle Suriye'nin hava ulaşım kapasitesinin artırılmasına katkı sağlandı.

İki ülke ticaretinde 10 milyar dolar hedefi
Şeybani, Türkiye ile Suriye arasındaki ticaret hacminin 2025'te yüzde 40'ın üzerinde artarak 3 milyar 780 milyon dolara yaklaştığını söyledi. İki ülkenin hedefi 10 milyar dolara ulaşmak. Elektrik bağlantı hattının kapasitesini 500 megavata çıkarma ve Kamışlı-Nusaybin Sınır Kapısı'nı yeniden açma çalışmaları sürüyor. Türkiye'den Suriye üzerinden Ürdün ve Körfez'e uzanacak demir yolu bağlantısının hızlandırılması konusunda da mutabakata varıldı.
Şeybani, Suriye'ye dönenlerin sayısının 700 bini aştığını belirterek Türkiye'ye Suriyelilere ev sahipliği yaptığı için teşekkür etti. Türk şirketlerinin yeniden imar projelerine katılımına açık olduklarını söyleyen Şeybani, "Suriye'nin Ankara Büyükelçiliğinin gelecek ayın başında açılmasının beklendiğini duyuruyorum" diye konuştu.

Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın öncülük ettiği Mekke Güvenlik İttifakı'nın bölgesel sorunları sahiplenme anlayışının sonucu olduğunu söyledi. İttifakın kurumsallaşma süreci devam ediyor ve kasım ayında bu konuda bir toplantı daha yapılacak. Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'ın yer aldığı R4 ise bölgenin siyasi, sosyal ve ekonomik meselelerinin ele alındığı gayriresmi bir format. Fidan, Mısır'ın iş birliğine katkısının yanı sıra Filistin, Gazze'deki insani durum ve İsrail yayılmacılığına karşı duruşun da bu çerçevede ele alındığını anlattı.

R4-E4 buluşması aralıkta Almanya'da yapılabilir
Fidan, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD ile İran arasındaki görüşmelerin olumlu sonuçlanmasının gündemlerindeki öncelikli konular olduğunu söyledi. Fidan'a göre İran'ın artık daha fazla baskı altına alınmadan sorunları çözme iradesi göstermesi gerekiyor ve bölge ülkelerinin kendilerini tehdit altında hissetmediği, seyrüsefer emniyetinin sağlandığı bir ortama dönülmesi önem taşıyor. İstanbul'daki R4-E4 buluşmasında Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi, Filistin için iki devletli çözüm, Gazze'ye insani yardım ve Suriye'nin istikrarı ele alındı. Bir sonraki R4-E4 toplantısının aralık ayında muhtemelen Almanya'da yapılacağını söyledi.
Şeybani, Aralık 2024'te Esad rejiminin yıkılmasının ardından Suriye'nin komşu ülkelerle ve dünyayla ilişkilerini yeniden kurmaya başladığını ifade etti. Önceki 14 yıla kıyasla Suriye-Avrupa Birliği ilişkilerinin ileri bir düzeye ulaştığını belirten Şeybani, AB'nin Suriye'yi Orta Doğu'da güvenilir bir ortak olarak görmesini istediklerini söyledi. İş birliğinin hukuki, siyasi, ticari ve ekonomik boyutlarına ilişkin müzakereler başlangıç aşamasında. Suriye, yeniden imara katkı sağlayacak ekonomik iş birliğini geliştirmeyi hedefliyor.