Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen İstanbul İklim Finansmanı Zirvesi'nde Türkiye'nin enerji dönüşümü, yenilenebilir kaynaklar ve iklim finansmanı başlıklarında değerlendirmelerde bulundu. Bayraktar, Türkiye'nin güneş, rüzgar, hidroelektrik ve jeotermal kaynaklar bakımından önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyledi.
Bayraktar: Enerji güvenliği ve dönüşüm birlikte ilerlemeli
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum ile birlikte programa katılan Bayraktar, enerji dönüşümünde aynı anda üç kritik hedefin gözetilmesi gerektiğini vurguladı. Bunların enerji arz güvenliği, ithal enerjiye bağımlılığın azaltılması ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi başta olmak üzere iklim taahhütlerinin yerine getirilmesi olduğunu belirtti.
Bayraktar, son yıllarda pandemi, tedarik zinciri aksaklıkları, jeopolitik gerilimler ve savaşların küresel enerji piyasalarını zorladığını, Avrupa doğal gaz fiyatlarının da son yılların en yüksek seviyelerine yeniden ulaştığını ifade etti. Bu nedenle enerji güvenliği ile enerji dönüşümünün birlikte yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Yenilenebilir enerji, elektrik altyapısı ve nükleer vurgusu
Elektrifikasyonun dönüşümün anahtarı olduğunu dile getiren Bayraktar, ulaşım, sanayi ve binalarda elektrik talebinin artacağını, bu yüzden daha fazla ve daha temiz elektrik üretimine ihtiyaç duyulduğunu anlattı. Yenilenebilir kurulu gücün hızla artırıldığını, aynı zamanda değişken üretimi sisteme entegre edebilecek bir elektrik altyapısı kurulduğunu kaydetti.
Mevcut Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı kapsamında 2024-2030 döneminde 20 milyar doların üzerinde yatırım öngörüldüğünü aktaran Bayraktar, bir sonraki on yıl için daha iddialı hedefler içeren Üçüncü Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı'nın hazırlanacağını söyledi. Nükleer enerjinin de Türkiye'nin karbon içermeyen elektrik üretim portföyünün vazgeçilmez unsurlarından biri olduğunu belirterek, küçük modüler reaktörler dahil yeni nesil teknolojilerin yakından takip edildiğini ifade etti.
İletim şebekeleri, depolama ve kritik mineraller
Elektrikli araç sayısının hızla artacağını, bunun da yaygın bir şarj altyapısını zorunlu kılacağını söyleyen Bayraktar, batarya depolama sistemlerinin şebeke dengesi ve yenilenebilir entegrasyonu açısından kritik rol üstleneceğini belirtti. Bu nedenle iletim ve dağıtım şebekelerinde büyük ölçekli yatırımlar gerektiğini, şebekelerin daha büyük, güçlü, akıllı ve esnek hale gelmesi gerektiğini vurguladı.
Kritik mineraller için küresel bir yarış yaşandığını söyleyen Bayraktar, bu minerallere erişemeyen ülkelerin yenilenebilir enerji, veri merkezleri, yapay zeka ve geleceğin sanayilerinde geri kalacağını ifade etti. Ayrıca iklim değişikliği nedeniyle altyapının geçmişin değil, gelecek on yılların iklim gerçeklerine göre tasarlanması gerektiğini, bunun için kamu kaynaklarının tek başına yeterli olmayacağını söyledi.
Bayraktar, özel sektör sermayesi, uluslararası finans kuruluşları, kalkınma bankaları ve uzun vadeli yatırımcıların harekete geçirilmesi gerektiğini belirterek, uygun maliyetli ve uzun vadeli iklim finansmanının gelişmekte olan ekonomiler için hayati önem taşıdığını kaydetti. Programa İstanbul Valisi Davut Gül'ün yanı sıra çok sayıda yerli ve yabancı davetli de katıldı.
