En Gündem

© 2026 En Gündem

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor

Ayvalık Mutluköy'de taş baskı zeytinyağı, granit taşlar ve çullar kullanılarak ısıl işlem görmeden üretiliyor. Erdinç Tügen geleneği sürdürüyor.

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor
Fotoğraf: İHA

Balıkesir'in Ayvalık ilçesine bağlı Mutluköy'de, kökleri 3-4 bin yıl öncesine uzanan taş baskı yöntemiyle zeytinyağı üretiliyor.

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor

Geleneği ailesinden devralan 6. dönem muhtarı ve çiftçi Erdinç Tügen, üretimin ilk aşamasını şöyle anlattı: "Taşa zeytinimizi atıyoruz. Taşa attıktan sonra taş dönüyor ve zeytin tanesini öğütüyor, hamur haline getiriyor."

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor

Taşlar eskiden hayvan gücüyle döndürülüyordu

Taş baskı yönteminde zeytinler çekirdekleriyle birlikte granit taşlar arasında ezilerek hamur haline getiriliyor. Tügen'in dedesinden babasına, kendisine ve çocuklarına aktarılan üretim geleneğinde, taşlar eskiden hayvan gücüyle döndürülüyordu. Elektriğin geldiği 1930'lu ve 40'lı yıllarda sistem makineleşti ancak temel yöntem değişmedi. Hamur çullara alınıp baskı altında sıkıştırılıyor ve ısıl işlem ya da kimyasal kullanılmıyor. Yağ sudan hafif olduğu için 5 dakika sonra yüzeye çıkıyor ve üstten alınabiliyor.

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor

Ayvalık'ta taş baskı zeytinyağı geleneği sürüyor

Tügen, taş baskıda zeytinin çekirdeğiyle birlikte ezilmesinin çekirdekteki antioksidanların yağa karışmasını sağladığını söylüyor. Isıl işlem görmeyen yağda zeytinin vitamin, mineral, antioksidan ve diğer önemli bileşikleri korunuyor. Taze sıkılmış doğal meyve suyuna benzettiği taş baskı yağında, kontinü sistemlere kıyasla 1 kilogram yağ elde etmek için daha fazla zeytin kullanılabiliyor. Tügen'e göre verim ve maliyet farkı fiyata yansıyor.

Editör: · Kaynak: İHA

Etiketler
Haberlerimizi Google'da Takip Edin Gelişmelerden anında haberdar olun. Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin