Türkiye'nin 12 büyükşehrinde yapılan araştırmada, katılımcıların yüzde 90'ı komşuluk ilişkilerinin zayıfladığını düşünüyor. Çalışmaya 1.622 kişi katıldı.
Katılımcıların yüzde 29,9'u komşuluk ilişkilerinin neredeyse sona erdiğini, yüzde 38,1'i büyük ölçüde zayıfladığını, yüzde 22'si ise zayıflamanın başladığını belirtti. İlişkilerin değişmediğini ve hâlâ önemli olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 8,9'da kaldı.
Gündelik ilişkilerden memnuniyet yüzde 85
Araştırma, Esenler Belediyesi bünyesindeki Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi ile Adamor Araştırma Merkezi eşliğinde hazırlandı. "Türkiye'de Mahalle Kültürü, Komşuluk İlişkileri ve Aile Araştırması", 25 yaş ve üzerindeki kişilerle yürütülerek İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Tekirdağ, Kayseri, Samsun, Trabzon, Erzurum, Malatya ve Gaziantep'te gerçekleştirildi. Anket verilerinin yanı sıra nitel görüşmeler yapıldı ve 3 büyükşehirde odak grup görüşmeleri düzenlendi.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Feyza Korkmaz Sağlam, katılımcıların neredeyse yüzde 85'inin gündelik komşuluk ilişkilerinden memnun olduğunu söyledi. Sağlam'a göre komşular, aileden biri gibi görülüyor ve bu ilişkilere önem veriliyor. Buna karşın katılımcıların geleceğe ilişkin değerlendirmeleri iyimser değil.
Dijital ortam, gündelik dayanışmayı azaltıyor
Sağlam, dijitalleşmenin komşularla teması azalttığını anlattı. "En ufak ihtiyaçlarımızı bile bir sanal ortamda karşılıyoruz" diyen Sağlam, tuz ya da ekmek istemek için komşunun kapısını çalmanın artık ilk tercih olmadığını söyledi. Temas azaldıkça paylaşım ve dayanışmanın da gerilediğini, bunun mahalleye ve kente aidiyeti düşürdüğünü belirtti.
Gündelik hayatın aksine cenaze ve düğün gibi büyük yaşam olaylarında komşuların birbirine destek olma isteği sürüyor. Sağlam, "Mekânsal birlik lazım, temas lazım" sözleriyle komşuların birbirini tanımasının önemine değindi. Bu tür olaylarda dayanışma gösterildiğini, gündelik koşuşturma içinde ise bunun göz ardı edildiğini söyledi.
