63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde İran, Lübnan, Ukrayna ve Filistin'den sinemacıların filmleri özel bir bölümde gösterildi. Antalya'daki "Kökler, Işık ve Kamera" bölümünün ilk gösterimleri bugün Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Perge Salonu'nda yapıldı; film ekipleri ardından izleyicilerin sorularını yanıtladı.
"Filistin 36" filminin oyuncusu ve festivalin uluslararası jüri üyesi Yasmin El-Masri, gösterim sonrası filmin yolculuğuna ilişkin konuştu. Annemarie Yasir'in yönettiği yapımın galasının bir yıl önce, geçen eylülde yapıldığını söyleyen El-Masri, "Oyuncular, ses ekibi, ışık ekibi; bu filmin parçası olan herkes tarih yazdığımızın farkındaydık" dedi.
Filmin Filistin'de çekilmesi planlanmıştı. Çekimlere başlamak üzereyken Gazze'de yaşananlar üzerine ekip yaklaşık 6 ay bekledi, ardından prodüksiyonu Ürdün'e taşıdı. El-Masri, filmin büyük bir stüdyo ve pazarlama ekibi olmadan izleyiciye ulaşmasını, doğru bir iş yaptıklarına duydukları inanca bağladı.
İran filmlerinde bağımsız üretim ve savaş
İran-İsrail arasında Haziran 2025'te yaşanan ve 12 Gün Savaşı olarak anılan çatışmalar sırasında Tahran'da geçen "Ne Ses Ne Seda", alzaymır hastası anneannesine bakan bir torunun gerçek hikâyesinden esinleniyor. Dünya prömiyerini festivalde yapan filmin yönetmeni Yazdan Tebrizî, belgesel ile kurmacanın sınırını ekipçe belirlediklerini anlattı. "Bu film, kadınlara bir saygı duruşudur" dedi.
Amirali Nevaî'nin yönettiği "Gün Işığı Ekspresi", İran'da sinema sektöründe çalışırken yaşamına son veren 7 kişiye adandı. Nevaî, yakın arkadaşlarından 3'ünü de intihar sonucu kaybettiğini söyledi. Filmi savaştan 2 yıl önce çekmeye başladığını, yapım tamamlandıktan 6 ay sonra savaşın çıktığını anlatan yönetmen, stüdyo olarak kiraladıkları deponun da savaş sırasında yıkıldığını belirtti.
Yapım, arkadaşlarının kişisel parasıyla ve bağımsız olarak çekildi; film Rotterdam Film Festivali'nde büyük ödül için yarışıyor. Nevaî, İran'ın sinemayla tanışan 4'üncü ülke olduğunu, yeni kuşak sinemacıların resmî fon almadan çalışmayı seçtiğini söyledi. "Bizi ayakta tutan şey, görüntü üretmeye duyduğumuz bu devasa aşktır" diye konuştu.
On kişilik ekiple dört ayrı çekim dönemi
Kerim Lakzâde'nin "İki Kere Yaşamak, Üç Kere Ölmek" filmi, bir yıl boyunca 4 ayrı dönemde çekildi. Gösterim sonrası Umran Haşimî ile Alirıza Haydarî Rad, yönetmenin yazılı mesajını okudu. Lakzâde, İran'da bağımsız çalıştıkları filmin ekibinin 10 kişiden oluştuğunu, ekip üyelerinin sette birden fazla görev üstlendiğini aktardı. Lakzâde, kendi filmlerini yapmak ve sevdikleri sinema türünü ekrana taşımak için bu şekilde çalışmaktan başka çok az alternatif bulunduğunu belirtti.
Gazze'yi çocukların gözünden anlatan "Melekler Diyarı" filminin yapımcısı İlahe Nevbaht, ana karakteri öğretmen seçmelerinin nedenini açıkladı. "Çocuklara dirençli olmayı, güçlü kalmayı ve pozitif düşünmeyi ancak bir öğretmen aşılayabilir" dedi. Nevbaht, filmin yakında Barselona'da gösterileceğini ve İran'ın Oscar adayı olmasının planlandığını söyledi.
Kısa film söyleşilerinde "Bir Gün Çocuk"un yapımcısı Ana Maria Pirvan, filmin uzun metraja hazırlık amacıyla çekildiğini ve Berlinale'de En İyi Kısa Film ödülünü kazandığını anlattı. "Haniye"nin yönetmeni Ali Andarz, aile üzerindeki etkileriyle birlikte cesur bir çocuğun hikâyesini anlatmak istediğini söyledi. "Nasaz" yönetmeni Vahid Mezrae ise karakterin konuşmak yerine ıslıkla kendini ifade etmesine karar verdiğini belirtti: "Kelimelerle konuşmuyor, ıslık çalıp şarkı söyleyerek var oluyor."
