En Gündem

© 2026 En Gündem

Adapazarı'nda usta, çıraklık kültürünün kaybına üzülüyor

Adapazarı Uzun Çarşı'da 57 yıllık ayakkabı ustası İsmail Aslan, çıraklık geleneğinin, el işçiliğinin ve ayakkabı tamir alışkanlığının gerilemesini anlattı.

Adapazarı'nda usta, çıraklık kültürünün kaybına üzülüyor
Fotoğraf: İHA

Adapazarı'ndaki tarihi Uzun Çarşı'da 57 yıllık ayakkabı ustası İsmail Aslan, çıraklık kültürünün kayboluşunu anlatıyor.

Aslan'ın eski ustalık geleneğine dair özlemi, "Önce ahlakı, sonra sanatı öğretiyorlardı" sözlerinde karşılık buluyor. Ustaların mesleğin yanı sıra aletlerin adını ve meslek terbiyesini de öğrettiğini anlatan Aslan, bugün gençlerin çıraklığa başlarken önce alacakları ücreti sorduğunu söylüyor. "Bizim zamanımızda babalarımız bizi getirirdi, 'Usta, eti senin, kemiği benim' derlerdi" diye konuşuyor.

Adapazarı'nda usta, çıraklık kültürünün kaybına üzülüyor

El yapımı ayakkabıda malzeme ve usta eksikliği

Ayakkabıcılığa 1969'da Trabzon'da çırak olarak başlayan Aslan, 1974'ün sonunda geldiği Sakarya'da mesleğini sürdürdü. Tarihi çarşıdaki küçük dükkânında 35 yıldır tamir yapan usta, geçmişte ayakkabıların baştan sona elde, ilaçsız ve çivisiz üretildiğini anlatıyor. "Şimdi böyle bir sanat ve sanatkâr yok. Böyle bir malzeme de yok. Malzemeyi işleyecek usta da yok, usta bulunsa malzeme yok" sözleriyle el işçiliğinin gerilemesini özetliyor.

Çırak yetişmemesinin mesleği öğrenmeyi de zorlaştırdığını söyleyen Aslan, bir genç yanında bir sene çalışsa bile takım, tanalya ve kerpeten gibi aletleri tanımayabildiğini dile getiriyor. Yazın dükkâna gelip çıraklık soran çocukların, kendilerine ne kadar ücret verileceğini sorduğunu aktarıyor. Eski ustaların meslek ahlakını parayla edinmenin mümkün olmadığını da ekliyor.

Adapazarı'nda usta, çıraklık kültürünün kaybına üzülüyor

"Usta da kalmıyor, ayakkabı yaptıran da olmuyor"

Aslan'a göre eskiyen ayakkabıyı tamir ettirme alışkanlığının yerini "Eskit, yenisini al" anlayışı aldı. "Tamir işi de bitti zaten" diyen usta, mesleğiyle 6 çocuk büyüttüğünü, 8 torunu olduğunu ve eski işi olduğu için ayakkabı tamirciliğini bırakamadığını söylüyor.

Fabrikasyon üretimin el işçiliğini gerilettiğini savunan Aslan, deri ayakkabının unutulduğunu, spor ayakkabıların ise petrol atığı ve pisliğinden yapıldığını ileri sürüyor. Bu gidişatın ayak hastalıklarına yol açacağı öngörüsünü "10 sene sonra ayak hastalıkları bu ülkede kol gezer" sözleriyle dile getiriyor.

Editör: · Kaynak: İHA

Haberlerimizi Google'da Takip Edin Gelişmelerden anında haberdar olun. Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin