Biruni Üniversitesi araştırmacıları, klasik beden kütle endeksinin yerine kullanılabilecek Tutarlı Beden Kütle Endeksi (TBKE) geliştirdi. Yeni formülün, yenidoğan bebeklerden ileri yaştaki bireylere kadar geniş bir yaş aralığında uygulanabildiği belirtildi.
TBKE nedir, neyi değiştiriyor?
Biruni Üniversitesi öncülüğünde yürütülen çalışmada geliştirilen yeni endeks, İngilizce adıyla Consistent Body Mass Index-CBMI olarak tanımlandı. Türkçesi ise Tutarlı Beden Kütle Endeksi-TBKE olarak belirlendi. Çalışmanın yürütücüsü Prof. Dr. Serdar Beji, yeni ölçütün bel çevresinin boya oranıyla uyumlu olduğunu ve klasik beden kütle endeksinin yaş ile vücut ölçüsü kısıtlarını ortadan kaldırdığını söyledi.
Prof. Dr. Serdar Beji, klasik beden kütle endeksini yıllar önce ilk kez hesapladığında bu büyüklüğün matematiksel açıdan sorunlu olduğunu fark ettiğini belirtti. Beji, "Mühendislik altyapısına sahip herkes, boyutlu bir ölçütün ölçeklenebilir olamayacağını, başka bir ifadeyle farklı vücut ölçülerine ve yaşlara sahip kişilere uygulandığında tutarlı sonuçlar vermeyeceğini anlayabilir" dedi.
400 kişi üzerinde ölçüm yapıldı
Araştırmada, klasik beden kütle endeksinin özellikle çocuklar, bebekler ve göreceli olarak kısa veya uzun boylu bireylerde yanıltıcı sonuçlar verebildiği vurgulandı. Yeni formülün geliştirilmesinde insan vücudu dairesel bir silindir olarak modellendi; kütle, boy, vücut hacmi, yoğunluk ve bel çevresi arasındaki temel matematiksel bağıntılar kullanıldı.
Etik izinlerin ardından Biruni Üniversite Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yaşları 1 gün ile 75 yıl arasında değişen 400 kişinin boy, kilo ve bel çevresi ölçüldü. Katılımcılar yetişkin kadınlar, yetişkin erkekler, kız çocukları ve erkek çocukları olmak üzere dört gruba ayrıldı; her grupta 100 kişinin ölçümü yapıldı.
Prof. Dr. Serdar Beji, TBKE'nin bel çevresi-boy oranıyla doğrudan ilişkili olacak şekilde tasarlandığını ve bu nedenle yenidoğan bebekler dâhil her yaşta uygulanabildiğini ifade etti. Beji ayrıca, belirlenen bir TBKE düzeyi için boyu bilinen bir kişinin sahip olması gereken ideal vücut ağırlığının da hesaplanabildiğini söyledi.
Çalışmada yer alan ekipte Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nezihe Kızılkaya Beji ve İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Ümmü Mutlu da bulunuyor. Araştırmanın uluslararası bilimsel dergi Scientific Reports'ta yayımlanmak üzere kabul edildiği bildirildi.
Prof. Dr. Beji, TBKE'nin tek başına kesin tanı koyan bir yöntem olmadığını da vurgulayarak, "TBKE, vücut durumunun değerlendirilmesinde güvenilir bir ölçüttür. Ancak benzer tüm basitleştirilmiş ölçütlerde olduğu gibi, bir kişinin sağlık durumuyla ilgili mutlak gerçeği yansıttığı düşünülmemelidir" dedi.