İstanbul'da Afrika ve Basra kökenli sıcak hava dalgasının etkili olması beklenirken, perşembe günü hava sıcaklığının 35 dereceyi aşacağı tahmin ediliyor. Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, sıcak çarpmasına karşı alınması gereken önlemleri anlattı.
Sıcak çarpması nedir, belirtileri nelerdir?
Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, sıcak çarpmasının vücudun aşırı sıcak nedeniyle kendi ısısını kontrol edememesi sonucu ortaya çıktığını söyledi. Normalde terleme yoluyla serinleyen vücudun, yüksek sıcaklık ve nem nedeniyle bu mekanizmayı yetersiz kullanabildiğini belirten Sönmez, bunun vücut sıcaklığını tehlikeli seviyelere çıkarabileceğini ifade etti.
Sönmez'e göre baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, bulantı, hızlı kalp atışı ve bilinç durumunda değişiklik sıcak çarpmasının önemli belirtileri arasında yer alıyor. Daha ağır durumlarda ise bilinç kaybı görülebiliyor.
Kimler daha fazla risk altında?
Aşırı sıcakların herkesi etkileyebileceğini ancak bazı gruplar için riskin daha yüksek olduğunu vurgulayan Sönmez, özellikle 65 yaş üzerindeki kişiler, bebekler ve küçük çocuklar, kalp ve böbrek hastalığı gibi kronik rahatsızlıkları bulunanlar ile açık havada çalışanların daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.
Yeterli sıvı tüketilmemesinin de riski artırdığını belirten Sönmez, aşırı terlemeyle birlikte vücudun su ve elektrolit kaybettiğini, bunun da halsizlik, baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğüne neden olabileceğini kaydetti. Özellikle yaşlılarda susama hissinin azalabileceği uyarısında bulundu.
Sıcak çarpmasında ne yapılmalı?
Sıcak çarpmasından şüphelenilen bir kişinin öncelikle sıcak ortamdan uzaklaştırılıp serin ve gölgeli bir yere alınması gerektiğini söyleyen Sönmez, fazla kıyafetlerin çıkarılmasını ve vücudun soğutulmasına yardımcı olunmasını önerdi. Serin suyla vücudu ıslatmanın veya soğuk uygulama yapmanın da fayda sağlayabileceğini aktardı.
Bilincin bozulması halinde ağızdan su veya başka bir sıvı verilmemesi gerektiğini belirten Sönmez, bu durumda acil sağlık yardımı istenmesi gerektiğini söyledi. Sıcak çarpmasının zamanında müdahale edilmediğinde hayati tehlikeye yol açabileceğini vurguladı.
Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında mümkün olduğunca doğrudan güneş altında kalınmaması gerektiğini de hatırlattı. Gün boyunca yeterli su içilmesi, susamayı beklemeden sıvı alınması, çocuklar ve yaşlıların su tüketiminin takip edilmesi, açık renkli ve ince kıyafetlerin tercih edilmesi, dışarı çıkarken şapka kullanılması ve sıcak saatlerde ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması gerektiğini söyledi.
Sönmez, aşırı sıcakların yalnızca rahatsız edici bir yaz sorunu olmadığını, gerekli önlemler alınmadığında sıvı kaybından sıcak çarpmasına kadar ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini de sözlerine ekledi.