Elektronik sigaraların "masum buhar" olduğu yönündeki algının doğru olmadığını belirten Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Demirkaya, bu ürünlerin akciğer sağlığı için risk taşıdığını söyledi. Demirkaya, elektronik sigara aerosolünün ince partiküller, ağır metaller ve çeşitli kimyasal bileşikler içerebildiğini vurguladı.
Elektronik sigara buharı sadece su buharı değil
Medicana International İstanbul Hastanesi Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Demirkaya, elektronik sigaraların klasik sigaraya göre daha güvenli olduğu düşüncesinin özellikle gençler arasında yaygınlaştığını, ancak bunun bilimsel olarak doğru kabul edilemeyeceğini ifade etti. Elektronik sigara sıvılarının yüksek sıcaklıkta buharlaştırılmasıyla oluşan aerosolün solunum yollarında tahriş, iltihaplanma ve hücresel hasara yol açabileceğini söyledi.
Demirkaya, bu maddelerin bazı biyolojik mekanizmalar üzerinden DNA değişikliklerine neden olabileceğine de dikkat çekti. Elektronik sigaranın tütün yakmamasının, onu zararsız hale getirmediğini belirten Demirkaya, uzun dönem kullanım sonuçlarının henüz tam olarak ortaya konulmadığını hatırlattı.
Kanser riski ve çift kullanım uyarısı
Elektronik sigaranın doğrudan akciğer kanserine neden olup olmadığının bugün için kesin olarak söylenemeyeceğini aktaran Prof. Dr. Ahmet Demirkaya, akciğer kanserinin çoğu zaman 20-30 yıllık bir süreçte geliştiğini söyledi. Laboratuvar ve deneysel çalışmaların elektronik sigara buharını DNA hasarı, oksidatif stres ve kanser gelişiminde rol oynayabilecek mekanizmalarla ilişkilendirdiğini belirten Demirkaya, mevcut bilimsel veriler ışığında elektronik sigaranın güvenli kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Klasik sigarayı bırakmak için elektronik sigaraya yönelen bazı kişilerin zamanla her iki ürünü birlikte kullanabildiğini söyleyen Demirkaya, bu durumun sağlık risklerini ortadan kaldırmadığını vurguladı. Çift kullanımda akciğerlerin farklı zararlı maddelere aynı anda maruz kaldığını belirten Demirkaya, elektronik sigaranın tütün kullanımına bağlı riskleri ortadan kaldıran güvenli bir alternatif olarak görülmemesi gerektiğini kaydetti.
Gençler ve akciğer sağlığı için kritik uyarı
Ergenlik ve genç erişkinlik döneminde akciğer gelişiminin sürdüğünü hatırlatan Prof. Dr. Ahmet Demirkaya, nikotin ve çeşitli kimyasal maddelere maruz kalmanın bu gelişimi olumsuz etkilediğini söyledi. Nikotin maruziyetinin bağımlılığı kolaylaştırdığını ve ilerleyen yıllarda klasik sigaraya geçiş riskini artırdığını belirten Demirkaya, elektronik sigara kullanımının gençler arasında yaygınlaşmasının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Akciğer sağlığında riskin sadece sigara dumanıyla sınırlı olmadığını da söyleyen Demirkaya, pasif sigara maruziyeti, hava kirliliği, radon gazı, bazı mesleki kimyasallar, genetik yatkınlık ve kronik akciğer hastalıklarının da önemli etkenler arasında yer aldığını aktardı. Tütün ve nikotin ürünlerinden uzak durmanın, kişinin kontrol edebileceği önemli korunma adımlarından biri olduğunu belirtti.
Elektronik sigaradan korunmada en etkili yolun kullanıma hiç başlamamak olduğunu söyleyen Demirkaya, sigara kullanan kişilerin bırakma sürecinde profesyonel destek almaktan çekinmemesi gerektiğini ifade etti. Uzun yıllar sigara kullanmış ve uygun yaş ile risk grubunda bulunan kişilerin düşük doz akciğer tomografisiyle tarama konusunda hekimlerine danışmaları gerektiğini de sözlerine ekledi.
Elektronik sigaraların uzun dönem etkileri konusunda araştırmalar sürerken, Prof. Dr. Ahmet Demirkaya bu ürünlerin bugün için "zararsız" kabul edilmediğini ve güvenli bir seçenek olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.